مسجد جامع هندوالان شهرستان درمیان خراسان جنوبی: نگینی زیبا و تاریخی با قدمت هزار ساله از دوره تیموریان با ظرفیت های گردشگری
مسجد جامع هندوالان شهرستان درمیان خراسان جنوبی: نگینی زیبا و تاریخی با قدمت هزار ساله از دوره تیموریان با ظرفیت های گردشگری
فرهود گل محمدي1 عبدالسلام خسروی هندوالان2
1) استاديار دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند - و عضو بسیج اساتید استان خراسان جنوبی
2) دانشجوی کارشناسی ارشد رشته توسعه روستایی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند - و پرورش دهنده بز سانن در بخش اسدیه شهرستان درمیان در استان خراسان جنوبی
کد IOI مقاله
:
XKHD-AZBHBZ
محل انتشار :
هشتمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(8icsda.ir)
چکیده :
مسجد جامع هندوالان مربوط به دوره تیموریان است و در استان خراسان جنوبی، شهرستان درمیان، روستای هندوالان واقع شده است. این اثر در تاریخ ۱۱ مرداد ۱۳۷۶ با شماره ثبت ۱۸۹۳ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این مسجد باشکوه دارای تزئینات زیبا و با ارزشی است و همین امر سبب برتری این مسجد در میان سایر مساجد شهرستان درمیان شده است. مهمترین عناصر معماری آن سر در ورودی، صحن، گنبد خانه، شبستان ستون دار و محراب میباشد. گنبد خانه مرکزی با استفاده از فیلپوشها و با مهارت بر روی فضای چهار ضلعی قرار گرفته است. شبستان ستوندار در دو طرف گنبدخانه واقع شده و به وسیله طاق و تویزه به شیوه چهار ترک اجرا شده است. بنا از نظر تزیینات آجری بسیار متنوع بوده و این تریینات شامل فیلپوشها، گوشوارهها، قابهای گچی، رسمیبندی محرابها و نحوه آجرچینی گنبدها است. این اثر تاریخی در دوره شاهرخ تیموری در حدود سال ۸۵۰ هـ. ق ساخته شده است. روستای هندوالان را در گذشته هرندووا می خواندند. عظمت این روستا سبب شد که به نام هند کوچک نیز معروف شود. تعداد زیادی از اهالی و مردم محلی معتقدند که روستای هندولان در گذشته در مسیر کاروان های تجاری از ایران به هندوستان و بالعکس بوده است و وجه تسمیه نام گذاری آن هم از این مناسبت آمده است که به نظر نویسنده هم با توجه به موقعیت مکانی این روستا و مراودات تجاری و ... که در گذشته های نه چندان دور بیرجند و خراسان جنوبی با هندوستان داشته است این نظریه احتمالا باید تا حدود زیادی درست باشد. اهالی روستای هندولان قدمت مسجد را هزار سال رقم می زنند و معتقدند که این بنای تاریخی به وسیله سیف الله ساخته شده است. جالب ترين و قديمي ترين بخش آن گنبد مسجد است كه با مهارت خاصی بر روی فضای چهار ضلعی ساخته شد. شیوه آجرچینی در گنبدهای مسجد بسیار چشم نواز و خیره کننده است. کتیبه هایی به خط کوفی در این مسجد وجود دارند که متعلق به دوران پنجم و ششم هجری هستند. در دوره های بعد این مسجد مورد بازسازی قرار گرفته است. این مسجد در حال حاضر فعال است و یکی از مهمترین مکان های مذهبی مردم روستای هندوالان که اکثریت آنها برادران و خواهران اهل تسنن می باشند به شمار می رود. هر روز نماز جماعت در این مسجد برگزار می شود. برای بازدید از مسجد جامع هندولان باید به بیرجند مرکز استان خراسان جنوبی رفت. در 85 کیلومتری شمال شرقی این شهر روستای هندولان قرار دارد. از اسدیه که مرکز شهرستان درمیان است تا این مسجد 15 کیلومتر راه وجود دارد. بهترین زمانی که می توان برای بازدید از این مسجد به روستای هندوالان سفر نمود فصل های بهار و تابستان است. با توجه به بازدیدهایی که نویسنده از مسجد جامع روستای هندوالان داشته است کاملا با زیبایی و قدمت این مسجد و توانمندیهای آن برای جلب گردشگران مذهبی، تاریخی، روستایی و طبیعت گردی آشنا می باشد و اعتقاد راسخ دارد که در صورت معرفی و شناسایی مناسب این مسجد زیبا و تاریخی همراه با تدارک و مهیا نمودن زیر ساختهای ضروری همچون جاده، هتل، اقامتگاه های بوم گردی و ... مناسب این مکان مذهبی تاریخی می تواند هرسال پذیرای گردشگران زیادی از داخل و خارج از ایران باشد و در اشتغالزایی و توسعه اقتصادی این منطقه محروم سهم عمده ای را ایفاء نماید.
کلمات کلیدی : مسجد جامع هندوالان گردشگری مذهبی و تاریخی و روستایی طبیعت گردی شهرستان درمیان استان خراسان جنوبي