تبیین مفهوم فضای چندحسی و بازشناسی مؤلفه های مؤثر در ایجاد فضاهای چندحسی بازارهای سنتی

تبیین مفهوم فضای چندحسی و بازشناسی مؤلفه های مؤثر در ایجاد فضاهای چندحسی بازارهای سنتی

وحید وزیری1 توحید حاتمی2 سمیرا ویژه3 سلیمه ویژه4

1) دانشیار گروه معماری، دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل
2) دانشیار گروه معماری، دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل
3) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل
4) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل

کد IOI مقاله : XKHE-AZCDGG
محل انتشار : دهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(10icsau.ir)
چکیده :
    ایدۀ معماری چندحسی، شاید در جهان معماری یک پارادایم جدید و معاصر به حساب آید اما در معماری ایرانی اسلامی نمونه¬هایی از کاربرد این معماری بسیار قبل تر از ارائه آن وجود دارد. ساخت باغ¬های ایرانی و بازارها نوعی از این معماری هستند. بازار¬های شهری به عنوان قلب تپندۀ شهر از بارز¬ترین نمودهای معماری و شهرسازی هستند. معماری، اولین ابزار ارتباطی انسان با فضا و زمان است و به آن دو که مفهوم لایتناهی دارند، مقیاس انسانی می¬بخشد. در تعریف معماری چندحسی می¬توان چنین گفت که، معماری برای تمامی حواس است. معماری حواس بر حضور همراه همۀ حواس توجه دارد. در واقع این نوع معماری ما را در نزدیکی چیزها نگه می¬دارد به درون برده و به جزئیات حساس می¬کند و به نوعی خواستار توجه و تماس است. پژوهش حاضر با توجه به اهمیت موضوع حواس و فضاهای چندحسی، به بازشناسی مؤلفه¬های فضایی در ایجاد فضای چندحسی در بازارهای سنتی می¬پردازد. جهت دستیابی به هدف تحقیق، در جمع¬آوری اطلاعات از روش مطالعات کتابخانه¬ای استفاده شده است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که، مؤلفه¬های فضایی تنوع حسی، نفوذپذیری، هویت کالبدی، تشخیص، خوانایی، امنیت، تناسبات بصری و فضایی، زیبایی بصری، حس تعلق، نقش¬انگیزی، آرامش، هویت منحصر به فرد، مقیاس انسانی، انعطاف¬پذیری و ایمنی در به کارگیری همۀ حواس برای درک کامل فضا مؤثر هستند.

کلمات کلیدی : فضاهای چندحسی معماری حواس ادراکات حسی حواس پنج¬گانه بازارهای سنتی