تبیین تأثیر اصول طراحی معماری بیوفیلیک بر کیفیت فضاهای عمومی شهری: مطالعه‌ای بر تعامل بین انسان و محیط

تبیین تأثیر اصول طراحی معماری بیوفیلیک بر کیفیت فضاهای عمومی شهری: مطالعه‌ای بر تعامل بین انسان و محیط

عسل جعفری سهلان1 آرش ثقفی‌اصل2

1) دانش‌آموختۀ کارشناسی مهندسی معماری و کارشناسی‌ارشد طراحی‌شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاداسلامی، تبریز، ایران. نویسندۀ مسئول:
2) دانشیار گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاداسلامی، تبریز، ایران.

کد IOI مقاله : XKHE-AZGFGF
محل انتشار : دهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(10icsau.ir)
چکیده :
    مقدمه/بیان‌مسأله: در دهه‌های اخیر، رشد شهرنشینی و کاهش ارتباط انسان با طبیعت، کیفیت محیط‌های شهری را تحت‌تأثیر قرار داده است. اصول معماری بیوفیلیک، با ادغام عناصر طبیعی در طراحی فضاهای عمومی شهری، فرصتی نُوین برای ارتقای تعامل انسان با محیط و افزایش کیفیت فضاها ارائه می‌دهد. بااین‌حال، شواهد محدود و پراکنده‌ای دربارۀ تأثیر واقعی این اصول بر فضاهای عمومی شهری وجود دارد، که ضرورت بررسی این موضوع را دوچندان می‌کند. اهداف: پژوهش حاضر باهدف تبیین تأثیر اصول طراحی معماری بیوفیلیک بر کیفیت فضاهای عمومی شهری انجام شده است. این تحقیق به‌ویژه بر نقش این اصول در افزایش تعامل بین انسان و محیط در فضاهای عمومی تمرکز دارد. روش تحقیق: این مطالعه به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. ابتدا به‌واکاوی مفاهیم نظری مرتبط‌با معماری بیوفیلیک و کیفیت فضاهای عمومی پرداخته شده و سپس، نمونه‌هایی از فضاهای عمومی شهری با رویکرد بیوفیلیک بررسی شده است. ابزار گردآوری داده‌ها شامل تحلیل محتوای اسنادی بوده و برای تحلیل داده‌ها از روش‌های کیفی و مقایسۀ تطبیقی استفاده شده است. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که استفاده‌از اصول معماری بیوفیلیک، به‌مانند دسترسی بصری و فیزیکی به عناصر طبیعی، بهره‌گیری از الگوهای طبیعی در طراحی، و توجه‌به تنوع زیستی، تأثیر قابل‌توجهی در ارتقای کیفیت فضاهای عمومی شهری دارد. این اصول موجب افزایش حس‌تعلق، بهبود تعاملات اجتماعی، و کاهش استرس در استفاده‌کنندگان شده و بر بهره‌وری محیط‌های شهری تأثیر مثبت داشته‌اند. نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که طراحی فضاهای عمومی شهری براساس اصول معماری بیوفیلیک نه‌تنها کیفیت محیط‌های شهری را ارتقاء می‌بخشد، بلکه تعامل پایدار بین انسان و محیط را نیز تقویت می‌کند. به‌کارگیری این اصول می‌تواند به ایجاد فضاهایی پایدار، دل‌پذیر و انسانی‌تر در شهرهای آینده منجر شود. ازاین‌رو، ادغام رویکردهای بیوفیلیک در سیاست‌های طراحی و برنامه‌ریزی شهری توصیه می‌شود.

کلمات کلیدی : ارتباط انسان با طبیعت محیط‌های شهری اصول معماری بیوفیلیک کیفیت فضاهای عمومی شهری