اثرسد وشبکه شهرچای بر روی کمیت منابع آب زیرزمینی دشت شهرچای
اثرسد وشبکه شهرچای بر روی کمیت منابع آب زیرزمینی دشت شهرچای
پریناز کریمی1 کامران زینال زاده2
1) دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشگاه ارومیه،
2) استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه ارومیه و رئیس پژوهشکده مطالعات دریاچه ارومیه،
کد IOI مقاله
:
XYAA-ZBFBH
محل انتشار :
دومین کنفرانس بین المللی توسعه پایدار، راهکارها و چالش ها با محوریت کشاورزی ، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری(2icsda.ir)
چکیده :
چکیده:
محدوديت و كمبود منابع آبهاي شيرين در سطح جهان بخصوص كشورهاي واقع در كمربند خشك كره زمين از جمله كشور پهناورمان، شرايطي را ايجاب نموده است كه در جهت حفظ، بهبود و بهره برداري بهينه از اين منابع بسيار با ارزش، پروژه های وسيع سازه¬هاي آبي نظير ايجاد سد و شبکه طراحي و به مورد اجرا گذاشته شود. با این وجود که تامين غذا در سطح جهان بدون اجراي اين پروژه ها غيرقابل تصور است اما این پروژه ها خود، به طور قطع با تاثيراتي بر آبهای زيرزميني منطقه همراه خواهند بود.
در این تحقیق به بررسی اثرات بهره برداری از سد وشبکه آبیاری وزهکشی بر روی نوسانات آبهای زیرزمینی دشت شهرچای پرداخته شده است.سد شهرچای كه با هدف تامين آب آشاميدني و صنعتي شهر اروميه به مقدار 67 ميليون و مترمكعب و قابليت آبياري ۱۲هزار و ۵۰۰هكتار از اراضي كشاورزي منطقه طراحي شده است از سال 1384 مورد بهره برداری قرار گرفته است و شبکه آبیاری و زهکشی پایین دست آن وسعت 12500 هکتار را تحت پوشش قرار داده است. برای این منظور، آمار چاههای مشاهدهای موجود در طي دوره 12 ساله (93-81) موردبررسی قرار گرفت و با استفاده از روش تیسن هیدروگراف واحد آبخوان برای دشت رسم شد. پس از آن به بررسی روند تغییرات تراز آب زیرزمینی در هر یک از پیزومتر ها با استفاده از آزمون من کندال پرداخته شد و در نهایت با پهنه بندی مکانی تغییرات آب زیرزمینی، به بررسی تاثیر سد شهرچای در تغییرات تراز آب زیرزمینی پرداخته شد. نتایج بررسی ها نشان داد که تراز سطح آب در این دشت تا سال 86-85 یعنی 2 سال بعد از بهره برداری از سد شهرچای افزایش یافته ولی بعد از سال 86 تراز آبخوان کاهش یافته است. همچنین نقشه پهنه بندی به روش کریجینگ نیز تغییرات تراز سطح آب را در قسمت های جنوبی دشت نسبت به قسمت های شمالی با افت بیشتری نشان می دهد. که این به دلیل کاهش آب رودخانه شهرچای و عدم توسعه شبکه آبیاری و زهکشی در دشت مذکور و روی آوری کشاورزان به بهره برداری از منابع آب زیرزمینی در این منطقه می باشد.
کلمات کلیدی : ها آب زیرزمینی gis سد شهرچای شبکه های آبیاری و زهکشی