اهمیت علم گاهشناسی درختی و مروری بر تحقیقات انجام شده در ایران

اهمیت علم گاهشناسی درختی و مروری بر تحقیقات انجام شده در ایران

آزاده بهروزی راد1 مهرداد قدس خواه2 جواد ترکمن3

1) دانشجوی کارشناسی ارشد جنگلشناسی و اکولوژی جنگل. دانشگاه گیلان .
2) استادیار حمایت و حفاظت از جنگل. دانشگاه گیلان .
3) دانشیار چوبشناسی . دانشگاه گیلان .

کد IOI مقاله : XYAA-ZBFCF
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی توسعه پایدار، راهکارها و چالش ها با محوریت کشاورزی ، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری(2icsda.ir)
چکیده :
    هدف از مطالعه حاضر بررسی اهمیت علم گاهشناسی درختی در ایران است که با توجه به‌واقع شدن ایران در ناحیه معتدله و اینکه هر یک از حلقه‌های رویشی درختان معرف یک سال رویشی است انجام مطالعات اقلیم‌نگاری درختی توجیه‌پذیر است و آشنایی با فاکتورها و عوامل مؤثر بر پهنای حلقه‌های سالیانه درختان و چگونگی تأثیر این فاکتورها بر حلقه‌های سالیانه. بسیاری از ویژگی‌های درختان ازجمله پهنای حلقه‌های سالیانه تحت تأثیر تغییرات آب و هوایی قرار می‌گیرند. تغییر اقلیم و گرم شدن زمین در اثر گازهای گلخانه‌ای هر عامل دیگری پیامدهایی به دنبال خواهد داشت که ممکن است برخی از آن‌ها برای زندگی بشر و محیط زیست ناگوار باشد. درختان به‌عنوان قدیمی‌ترین موجودات روی کره‌ی زمین معتبرترین منبع تحقیقاتی محسوب می‌شوند. عواملی مانند فرسایش خاک اطراف ریشه، لغزش صخره‌ها، سیلاب‌ها، آتش‌سوزی، حملات حشرات و آلودگی هوا بر پهنای دوایر سالیانه مؤثر است. اقلیم‌شناسی درختی معادل واژه‌ی Dendroclimatology شاخه ای از علم گاهشناسی درختی است که به بررسی تأثیر فاکتورهای اقلیمی نظیر دما و بارندگی بر خصوصیات حلقه‌های رویشی سالیانه درختان می‌پردازد.در ایران به دلیل عدم آشنایی محققان بادانش گاهشناسی، کمبود ایستگاه‌های هواشناسی، عدم وجود سوابق طویل‌المدت داده‌های هواشناسی و فقدان درختان مناسب در ارتفاعات پایین باعث شده این علم چندان موردتوجه قرار نگیرد. هدف از این مطالعه آشنایی با مطالعاتی است که بر روی انواع درختان بومی ایران از قبیل ارس، بلوط، راش، آزاد و... صورت گرفته است. ما با کمک این علم سعی داریم اطلاعاتی از اقلیم گذشته با توجه به تأثیراتی که اقلیم بر پهنای دوایر سالیانه از خود به‌جا می‌گذارند به دست آوریم تا بتوانیم چگونگی اقلیم سالهای خیلی دور را بازسازی کنیم.در مطالعات انجام‌شده همبستگی بالایی بین پهنای دوایر رویشی سال جاری و بارندگی‌های پاییز و زمستان قبل اثبات‌شده که دمای ماه سپتامبر سال گذشته در تشکیل چوب بهاره سال بعد بسیار مؤثر است.

کلمات کلیدی : تغییرات اقلیمی علم گاهشناسی حلقه‌های سالیانه درختان بومی ایران