مبانی و روش های تربیت عقلانی در متون اسلامی و دینی

محدثه فلاح تفتی¹ سمیه فلاح تفتی²

1) دانشجوی کارشناسی ارشد علوم تربیتی،مدیریت آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بین الملل قشم
2) کارشناسی ارشد علوم تربیتی برنامه ریزی درسی دانشگاه آزاد اصفهان(خوراسگان )

کد IOI مقاله : XYAG-ZDZEF
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی علوم رفتاری و مطالعات اجتماعی(3ibsconf.com)
چکیده :
    دین اسلام فطری است و تمام قوا و نیروی های انسانی را محترم می شمارد و به میزان صحیح و دور از افراط و تفریط آنها را پرورش می دهد. به همین دلیل نیروی عقل را با ارزش معرفی و آن را در راه خیر و نیکی تربیت می کند. تعریف اصطلاحی عقل در برخی منابع به گونه ای متفاوت ذکر شده است. در این مورد عقل به معنای ملکه و حالتی نفسانی در نظر گرفته شده که انسان را به سوی انتخاب خیر و دفع و دوری از بدی ها و مفسدات دعوت می کند. پرورش قوای عقلی با آموزش های فنی و حرفه ای یادگیری فنون عملی و هنری، انتقال مهارت های زندگی و فردی و اجتماعی و آموزش های شغلی و اقتصادی نیز امکان پذیراست. تربیت عقلانی آموزش اندیشیدن است نه اندیشه. مسئله تربیت در اندیشه دینی که بر گرفته از آیات قران است کاملاً بر عقلانیت استوار بوده و هر شیوه غیر متکی بر اصل ناشناخته عقلی در تربیت مردود است. حاصل بررسی ها و تأملات در این پژوهش گویای آن است که تربیت درست دینی درگروه «خرد ورزی»، آزادی و رهایی از قیمومیت های مختلف فکری است. عمل انسان پیرو عقل اوست و هرگاه شناخت عقلانی دچار اختلال شود مسیر زندگی انسان گرفتار انحراف خواهد شد. در این مقاله به بررسی یکی ازروش های شناختی تربیت دینی که روش عقلانی است، پرداخته شد و معلوم شد اهمیت این روش تا اندازه ای است که امام علی عقل را پایه دین دانسته است«لا دین لمن لا عقله له» و همچنین دین را نتیجه عقل می خواند«لادین نتیجه العقل» در تربیت دینی اما م علی هیچ مالی را سودمندتر از عقل نمی داند و سعادت دنیوی و اخروی انسان ها را به مقدار عقل انسان ها می داند.

کلمات کلیدی : اسلام تربیت عقلانی عقل آموزش