بررسی آثار فقهی تاثیر اعسار زوج بر حق حبس زوجه

بررسی آثار فقهی تاثیر اعسار زوج بر حق حبس زوجه

رجا زارعی1 محمد عالم زاده2 کارن روحانی3

1) دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد ساری، گروه حقوق ، ساری، ایران
2) هیات علمی گروه حقوق، دانشگاه ازاد اسلامی، واحد قائمشهر، قائمشهر، ایران
3) هیات علمی گروه حقوق، دانشگاه ازاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

کد IOI مقاله : XYAH-ZDDKC
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی علوم و مهندسی(3icesconf.com)
چکیده :
    مطابق ماده 1085 ق.م زوجه حق دارد از تمكين خودداري كند تا مهر خود را وصول نمايد. از اين حق زوجه در ادبيات فقهي و حقوقي به‌حق حبس ياد شده است. به‌موجب اين حق، زوجه مي تواند از عمل به وظايف زناشويي خودداري نمايد و از اين طريق زوج را در پرداخت مهر تحت فشار بگذارد. از ديرباز مراجع قضايي دادگستري در خصوص شمول ماده ي 1085 قانون مدني از حيث دامنه ي حبس حق حبس زوجه اختلاف داشتند. گروهي حق حبس را تنها به امتناع از تمكين خاص منحصر كرده و برخي، آن را مشتمل بر حق زوجه در خودداري از تمكين خاص و عام مي دانستند. تفاوت ديدگاه ها و صدور برخي آراء متفاوت در اين خصوص، سرانجام به صدور رأي وحدت رويه از سوي هيأت عمومي ديوان عالي كشور منجر شد. به‌موجب اين رأي، مراد از حق حبس در ماده ي 1085، حق امتناع زوجه از تمامي وظايف زوجيت (حق امتناع از تمكين عام) مي باشد. از ظاهر ماده‌ی 1085 قانون مدنی و تصریح نظریه‌ی اداره حقوقی قوه قضائیه و رأی وحدت رویه‌ی دیوان عالی کشور و فتاوای برخی از فقهای معاصر استنباط می‌شود که اعسار زوج تأثیری بر حق حبس زوجه ندارد و حق حبس حتی با حکم به تقسیط مهریه باقی خواهد بود، درحالی‌که به نظر می رسد سقوط حق زوجه در فرض تقسیط مهر از سوی دادگاه با قواعد انصاف و عدل، و مذاق شریعت بیشتر سازگار است. از اين رو در اين نوشتار بر آن شديم تا با بررسي مقررات قانون مدني در خصوص حق حبس زوجه و تطبيق آن با مباني فقهي، تاثير اعسار زوج بر حق حبس زوجه را بررسي نماييم . روش اين پژوهش توصيفي و تحليلي با استفاده از منابع كتابخانه اي مي باشد.

کلمات کلیدی : حق حبس ماده ي 1085 قانون مدني اعسار زوج آثار فقهی