نقش اقلیم و فرهنگ بر حیاط مرکزی در خانه های سوریه(حلب- دمشق)

نقش اقلیم و فرهنگ بر حیاط مرکزی در خانه های سوریه(حلب- دمشق)

امیرحسین اشعری1 سحر قرایی2

1) دانشجوی دکتری معماری دانشگاه آزاد تهران مرکز، عضو هیئت علمی موسسه آموزش عالی و غیرانتفاعی حافظ شیراز
2) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری دانشگاه آزاد شیراز

کد IOI مقاله : XYAK-ZFDBF
محل انتشار : سومین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(3icsau.ir)
چکیده :
    استفاده از حیاط مرکزی الگوی بسیار کهنی در ساخت و ساز مسکن بوده و به طور قابل ملاحظه ای در شهر های مختلف سوریه مورد استفاده قرار گرفته، همچنین فضاهای سکونتی با بهره گیری از تدابیر مختلفی در اطراف این حیاط ها شکل گرفته اند. حیاط مرکزی فضایی(محیطی) پاسخ دهنده به مشکلات اقلیمی هر منطقه بوده که ضمن توجه به نیاز های زیباشناختی و کاربردی، هماهنگ با شرایط اقلیمی بستر خود شکل گرفته است. حیاط مرکزی با ساختاری در هم تنیده و یکپارچه، پاسخ های مناسبی را برای زندگی مادی و معنوی این مردمان به دست داده است. این ساختار چه در زمینه شکلی ( هندسه کلی خانه- هندسه جزیی عناصر به طور مثال حیاط مرکزی) و چه در روش پدیداری(مصالح مورد استفاده- فن آوری) به شدت از ویژگی های بستر و توانمندی محلی، اثر پذیرفته و بدین ترتیب با حداقل دخل و تصرف در محیط، حداکثر بهره مندی را نصیب کاربران کرده است. بررسی تناسب حیاط مرکزی به کل خانه، نقش عمده ای در تعیین میزان انرژی تابشی جذب شده در سطح مختلف حیاط و ایجاد شرایط آسایش بصری و حرارتی برای ساکنین ایفا می کند. به منظور دستیابی به هدف این مقاله، هفت نمونه از خانه های سنتی از کشور سوریه در دو شهر حلب و دمشق مورد بررسی قرار گرفته است. عناصر مورد بررسی شامل عوامل کالبدی در شکل گیری خانه، تاثیر گذاری عوامل اقلیمی، عوامل اجتماعی و فرهنگی می باشد. یافته های این مطالعه نشان دادند که وجود همبستگی در شکل هندسی حیاط مرکزی، جهت گیری خاص خانه ها با توجه به اقلیم و تاثیر فرهنگ اعراب بر شکل گیری حیاط مرکزی، نقش بسزایی داشته اند. نتایج بررسی نشان می دهد که حیاط مرکزی در پاسخ به گروهی از نیاز های حیاتی انسان پدید آمده و به صورت همه جانبه به وجوه مفهومی و محیطی نیز پاسخ میدهد.

کلمات کلیدی : واژه‌هاي كليدي حیاط مرکزی اقلیم فرهنگ خانه های سنتی گونه شناسی خانه ها معماری سوریه