مطالعه تطبیقی عوامل و میزان رضایتمندی مردم از مساجد گذشته و معاصر ایران (نمونه موردی مساجد دوره صفویه اصفهان و دوره معاصر تهران)

مطالعه تطبیقی عوامل و میزان رضایتمندی مردم از مساجد گذشته و معاصر ایران (نمونه موردی مساجد دوره صفویه اصفهان و دوره معاصر تهران)

محمد علی قصری1 مرتضی میرغلامی2 نیما قصری3

1) دانشجوی دکتری معماری اسلامی دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.
2) • دکتری طراحی شهری، استادیار، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.
3) • فوق لیسانس عمران. زاهدان،

کد IOI مقاله : XYAK-ZGAZG
محل انتشار : سومین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(3icsau.ir)
چکیده :
    در دهه های اخیر، بحث تفاوتهای ماهوی و ظاهری معماری مساجد گذشته و حال ایران، مورد توجه بسیار قرار گرفته است. در این راستا، یکی از مهمترین مسائل، شناخت عوامل رضایتمندی و بررسی میزان و دلایل رضایتمندی مردم از مساجد قدیمی و معاصر ایران و مقایسه تطبیقی مساجد مذکور در این زمینه ها است. در مقوله مقایسه ابعاد افتراق و اجتماع معماری مساجد گذشته و حال ایران، قبلا پژوهشهایی صورت پذیرفته، لیکن، کمتر به بحث عوامل و میزان رضایتمندی مردم از معماری مساجد پرداخته شده است؛ بر این مبنا، سوال اصلی پژوهش این است که میزان رضایتمندی مردم از مساجد گذشته و معاصر در مقایسه با یکدیگر چگونه است؟ در این پژوهش، نظرات عامه مردم در مورد رضایتمندی از وجوه مختلف معماری مساجد مذکور با روش پیمایشی اخذ و به شکل تطبیقی مورد مقایسه قرار گیرد. هفت مسجد برای پژوهش انتخاب شده اند که سه مسجد، مربوط به دوره صفوی اصفهان و چهار مسجد مربوط به دوره معاصر تهران، هستند. بطور اجمالی میتوان به برخی نتایج تحقیق اشاره کرد: 1- بیش از نیمی از مردم، بطورکلی، از معماری مساجد معاصر رضایت دارند. 2- در معنویت فضای داخلی و زیبایی حجم خارجی، مساجد گذشته، برتری چشمگیری در میزان رضایت مردم بدست آورده اند.3- در برخی فاکتورها، از جمله یکدست بودن فضا، نور بیشتر در فضای داخلی، اتصال مناسب صفوف و آسایش اقلیمی، مساجد معاصر برتری اندکی دارند. هر چند، هدف این پژوهش ارائه راهکارهای قطعی برای طراحی مساجد نیست و نتایج تحقیق فقط در حوزه زمانی و مکانی و مخاطبین خود معتبر می باشد، لیکن، امید است که یافته ها بتواند از یک سو، رضایت بیشتر عموم مردم از طرح مساجد معاصر را در پی داشته باشد و از دیگر سو، ذهن معمار معاصر را نیز، در زمینه طراحی مساجدی با مقبولیت بیشتر، تا حدودی، اغناء نماید.

کلمات کلیدی : معماری مساجد ایران مساجد گذشته و معاصر رضایتمندی