بررسی روش های مدیریت تلفیقی ( IPM ) ، د رکاهش و کنترل دینامیسم جمعیت شپش های چوب ، شپش های حیوانی و شپش های انسانی در سطح کلانشهر تهران

ندا فلاح نژاد مجرد¹ رضا نادعلی²

1) کارشناس بهداشت محیط و حرفه ای در استاندارد سازی معاونت بهداشت سازما ن مدیریت میادین میوه و تره بار شهرداری تهران
2) مدیر میدان آزادی سازمان مدیریت میادین میوه و تره بار شهردار ی تهران

کد IOI مقاله : XYBD-ZKDFA
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی(4rstconf.com)
چکیده :
    شپش ها دارای سه راسته شپش های چوب ( Psocoptera) ، شپش های حیوانی (Mallophaga) و شپش های انسانی ((Anoplura می باشند. نمونه مهم از این حشرات را می توان (Troctes divinatoria) نام برد که آفت انباری بوده و به کلکسیون های مختلف و مواد غذائی گوناگون حمله و موجب خسارت های زیاد می گردد. شپش های حیوانی اغلب انگل خارجی پستانداران و پرندگان می باشند ولی روی انسان فعالیتی ندارند. قطعات دهانی این حشرات از نوع ساینده و جهت تغذیه از پوست های جلدی ، پر ، مو وگاهی خون لخته شده میزبان به کار می رود. سیکل زندگی این حشرات روی یک میزبان طی می گردد و انتقال آن فقط از راه تماس صورت می گیرد. مهمترین شپش های این راسته عبارتند از : شپش سگ (Trichodectes canis) ، شپش گوسفند ( Trichodectes ovis ) ، شپش اسب (Trichodectes equi) و شپش گاو ( Trichodectes bovis). شپش های انسانی از مشهورترین گونه های این راسته می باشند. قطعات دهانی جهت سوراخ کردن و مکیدن بکار می روند و پنجه ها فقط به یک چنگال جهت چسبیدن به موها سازش یافته اند . تمام مراحل زندگی حشره روی یک میزبان طی و انتقال فقط از راه تماس صورت می گیرد. شپش ها همیشه در محل هائیکه اجتماع متراکم است و نکات بهداشتی لازم رعایت نمی گردد در اثر تماس به سرعت زیاد و بصورت اپیدمی در می آیند . این حشرات رژیم خونخواری داشته و سازش کامل با شرایط انگلی دارند و بطور کلی این شپش ها انگل اختصاصی انسان می باشند.این حشرات ناقل بیماریهای بسیار خطرناک مانند تیفوس ، تب راجعه و مهمترین شپش های انسانی این راسته عبارتنداز : شپش سر ( Pediculus humanus capitis) ، شپش بدن (Pediculus humanus corporis ) و شپش عانه ( Phthirius pubis). این مطالعه به صورت مروری ، توصیفی انجام پذیرفته است. بررسی ها ی مروری نشان داد که روش مبارزه با شپش چوب استفاده از سم بهداشتی سیفلوترین با نام تجاری سولفاک به صورت محلول پاشی به نسبت 20 گر م در 5 لیتر آب می باشد.روش مبارزه با شپش حیوانی در مورد سم پاشی قفسه ها استفاده از سم پروپکسور با نام تجاری بایگون به مقدار محلول 1%(1000cc محلول با 10% ماده تکنیکال در 10 لیتر آب ) که بسته به مساحت این مقدار تغییر می کند. ضدعفونی قفسه های با شعله پاشی ، دود دادن گوگرد و یا استفاده از مواد ضدعفونی کننده بعنوان مثال پایه الکلی انجام می پذیرد. همچنین می توان با اسپر کردن محلول بهداشتی پرمترین 1 % با نام تجاری آمبوش یا کوپکس در زیر بال پرندگان با در نظر گرفتن حساسیت پرندگان به سم با این حشره مبارزه کرد. و در نهایت بهترین روش مبارزه با شپش های انسانی ، شپش بدن : ساده ترین و مؤ ثرترین روش مبارزه ، رعایت بهداشت و نظافت فردی است که شامل نظافت کلی بدن ، استحمام به موقع ، تعویض سریع البسه ، شستشوی لباس با آب داغ و اتو کردن آنها است . در مورد شپش سر ، شستشوی مرتب سر ، شانه زدن و نظافت مو احتمال ابتلا و میزان آلودگی را کاهش می دهد. شپش عانه یا زهار ( شپشک یا شپش خرچنگی ) ، مهمترین را ه مبارزه با انی انگل ، نظافت شخصی ، حذف موهای زاید بدن ، ضدعفونی و شستشوی لباسها با آب گرم ( حداقل 60درجه سانتیگراد ) و اتو کردن آنها می باشد.

کلمات کلیدی : مدیریت تلفیقی ipm پیشگیری کنترل شپش چوب شپش حیوانی شپش انسانی