بررسی تطبیقی خلاقیت در معماری با رویکرد بداهه انگاری

بررسی تطبیقی خلاقیت در معماری با رویکرد بداهه انگاری

یونس خوشنود بختیاری1 شهاب کریمی نیا2

1) استاد جهاد دانشگاهی – دانشگاه شهرکرد
2) عضو هیات علمی دانشگاه آزاد واحد نجف آباد

کد IOI مقاله : XYBD-ZKFGH
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی(4rstconf.com)
چکیده :
    معماری یک هنر فضاساز است. بر خلاف معماری سنتی، معماری معاصر ایران آنچنان یکنواخت و کسل کننده است که افراد در آنها احساس دلزدگی می نمایند. بداهه نگاری عملی است که می تواند در هر وهله از روند تولید اثر پدیدار شود. بداهه قادر به خلق فضاهای نامتعین و غیر قابل انتظار در یک دوره زمانی خواهد بود و مخاطب حضور خود را در حین اجرا (بازدید از طرح معماری) احساس می نماید با این وجود، هدف این تحقیق بررسی آن دسته از بداهه نگاری ها است که در آنها پس از طراحی و در طول تحقیق بداهه خلاقیت امری جدایی ناپذیر از مراحل اجرای اثر محسوب می شود. پژوهش حاضر به دنبال تایید این فرضیه است که بداهه پردازی، هنری ذاتی است و وابستگی شایان توجهی به ویژگی های شخصیتی خواننده اثر معماری دارد. چیزی که قابل لمس نبوده و شخصیت هنرمند را می سازد و همیشه جزو اسرار مانده است. بداهه سازی در معماری نه تنها به عنوان امتیازی منحصر به معمار جهت ایجاد اسکیس سازه ها، بلکه به عنوان حقی برای مصرف کننده تعریف می شود تا در جریان ساخت مشارکتی بی واسطه و متقابل داشته باشند. در ادامه تحلیل دقیق این ارتباط ها و فعل و انفعالات که در موسیقی نیز مشهود است به خوبی بیانگر جایگاه این هنر به عنوان ابزاری جانبی برای تعریف تمام و کمال بداهه سازی در معماری است. شایان ذکر است روندی نسبتاً هم کنش وار و اجتماعی در نقطه مقابل این تک صدایی که در آن معماران به تک نوازی پرداخته و اثری را تا انتها طراحی کرده، ساخته و دست آخر برای زندگی آماده می کنند، قرار دارد: گفتگویی متقابل، که در آن طرح هر طرف به طور منحصر در ایجاد محصول مشترک نقش دارد. نیاز به فضاهای معماری بداهه جهت جلوگیری از مساله مذکور قابل فهم است. برای گسترش این تعریف فضایی از معماری ارتباط میان خلاق، اثر و مخاطب و همچنین پتانسیل های بداهه در هنرهای مرتبط با مکان و زمان بحث شده است. در این تحقیق نقش بداهه پردازی به مخاطب واگذار شده است. کیفیت فضایی در معماری سنتی ایرانی وجود منجر به خلق شکلی از فضای تعاملی میان معماری و انسان و همچنین میان انسان و انسان می گردد. همین نگرش باعث می شود که هنوز هنرمندان حتی در عرصه هنرهای جدید، موسیقی و معماری به این لحظات ناب ایمان داشته و با اعتنا به آنها آثار خود را رقم می زنند. بنابراین، این لحظات ناب، همان لحظه طلایی کشف و شهود آنی هنرمند است که جهت ثبت غوغای درون ناشی از دریافت ها و ادراکات به کار می افتد و آنچه را که نیست، هست می کند. نتیجه این فرایند، خلق اثری است که از ناب ترین احساسات درونی هنرمند سرچشمه می گیرد، از این رو، این شیوه می تواند از افتادن هنرمند در دام بازنمایی صرف دریافتگری واقعیت بدون ادراک ماهیت هستی آن شئ نجات یابد و آفرینشگری هر هنرمند را بسوی حیاتی نو و تازه سوق دهد که متناسب روح زمانه خود خواهد بود. در نتیجه بداهه، به عنوان عملی خودجوش، می تواند در زندگی روزمره به «درهم ریختگی» منجر شود. اما همزیستی و وابستگی متقابل آن با طرح می تواند موجب تولید سازه های معماری جالبی شود.

کلمات کلیدی : معماری خلاقیت بداهه پردازی