رابطة شکل و ترکیب در کتیبه‌های طوماری ثلث محمدرضا امامی‌اصفهانی در صحن عتیق حرم امام رضا (ع)

رابطة شکل و ترکیب در کتیبه‌های طوماری ثلث محمدرضا امامی‌اصفهانی در صحن عتیق حرم امام رضا (ع)

سمیراسادات داننده1

1) کارشناس ارشد ارتباط تصویری، مدرس گروه شهرسازی و ارتباط تصویری موسسه آموزش عالی اقبال لاهوری.

کد IOI مقاله : XYBD-ZKFZA
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی(4rstconf.com)
چکیده :
    چکیده حرم امام رضا (ع) به مرور زمان دستخوش بازسازی و مرمت‌های بی‌شماری قرار گرفت. صحن عتیق یکی از قدیمی‌ترین بخش‌های آن است. گروه مهمی از تزیینات حرم امام رضا (ع) کتیبه‌نگاری است. کتیبه‌های طوماری ثلث بیشترین کارکرد را در این مجموعه دارد. بخشی از این کتیبه‌ها توسط محمدرضا امامی‌اصفهانی هنرمند دوره صفویه کتابت شده است. در کتیبه‌های این هنرمند ویژگی‌های بصری زیادی وجود دارد و رابطة شکل و ترکیب مشاهده می‌شود. در این نوشتار می‌کوشیم مهمترین عوامل تأثیرگذار در این رابطه را شناسایی و چگونگی کاربرد آنها را بررسی کنیم. نتایج بررسی نشان می‌دهد، شکل و ویژگی حروف شامل حروف افراشته¬، حروف گرداندام، حروف کشیده و حروف کوتاه در ایجاد کیفیت‌های‌ بصری مانند آهنگ بصری، تعادل و تناسب تأثیر زیادی دارد و این عوامل در نحوه ترکیب¬بندی کتیبه¬ها نقش تعیین¬کننده¬ای دارد. ترکیب‌های متنوعی چون عمودی، متقاطع، مثلث و منتشر با توجه به حرکت‌های حروف در داخل کتیبه وجود دارد. بیشترین قالب کتیبه‌های امامی‌اصفهانی در این صحن، طوماری کمربندی دو طبقه است و ترکیب دو کرسی بیش از دیگر ترکیب‌ها رعایت شده است.

کلمات کلیدی : صحن عتیق کتیبه طوماری ترکیب‌بندی حروف افراشته حروف گرداندام حروف کشیده