واکاوی اصول نقاشی دیواری مکتب شیراز در طراحی بناهای حکومتی

راضیه ناغول¹

1) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری گرایش معماری،دانشگاه ازاداسلامی واحد

کد IOI مقاله : XYBH-AZDCA
محل انتشار : کنفرانس بین المللی عمران، معماری و منظر شهری(iccacs.com)
چکیده :
    از جلوه های هنر ایرانی، نقاشیهای دیواری هستند. دیوار نگارههای پنجکنت سمرقند تا دیوارنگارههای شهر گور و کوه خواجه در سیستان، نشان‬ از سنت کهن دیوارنگاری در فالت ایران میدهند. نقاشیهای دیواری بیشتر مضامینی مذهبی و یا میهنی دارند. تفاوت عمده نقاشی دیواری با‬ فرمهای دیگر نقاشی، ارتباط ارگانیک آن با معماری است. نقاشی دیواری در قالب از پیش تعیینشدهی فضاهای معماری باید اجرا شود. نقاشی،‬ بر دیواری کشیده میشود که خود این دیوار بخشی از یک فضای معماری است، نقاشی دیواری، بندهی معماری است و در کنار گچبریها و‬ مقرنس سازیها است که به وحدتی به نام معماری میرسیم. باغ نارنجستان قوام، یکی از باغهای زیبا و مشهور شیراز و متعلق به دورهی قاجار‬ میباشد. در عمارت این باغ مجموعهای از نقاشیهای دیواری وجود دارد که به صورت کاشی هفترنگ و یا نقاشی رنگروغن بر روی چوب‬ کار شده و سراسر دیوارها و سقف این عمارت را تزیین کرده است. نقاشی دارای مضامین متنوعی هستند که متناسب با موضوعهای هریک به‬ شیوههای متداول و گاه متاثر از نقاشی غربی کار شدهاند. برخی نیز که الهام گرفته از فرهنگ بومی و سنتی میباشد، از دقت و ظرافت بیشتری‬ در اجرا برخوردار است. در این پژوهش که به روش میدانی و کتابخانهای صورت گرفته است، هدف شناخت هر چه بهتر نقاشیهای دیواری باغ‬ نارنجستان قوام شیراز و توصیف و طبقه بندی این آثار است. برای این منظور، پس از معرفی باغ نارنجستان قوام و مروری بر تاریخچهی آن،‬ ضمن طبقه بندی این آثار هریک از تصاویر مورد بررسی قرار گرفته است. موضوعات نقاشیهای دیواری باغ نارنجستان قوام سه دسته: ۱ـ‬اساطیری و باستانی ۲ـداستانی ۳ـنقوش تزیینی تقسیم شده که هریک دارای زیر مجموعههایی است. در این پژوهش ضمن بررسی این سه‬ ‫دسته و ریشهیابی برخی از مضامین و موضوعات به تاًثیرات هنر غربی در برخی از موضوعات و شیوه اجرایی آنها اشاره شده است.‬‬‬‬‬‬‬‬‬

کلمات کلیدی : نقاشی نقاشی دیواری نگارگری مینیاتورایرانی باغ ایرانی شیراز ‬‬‬‬