کیفیت های قدسی در باغ ایرانی

کیفیت های قدسی در باغ ایرانی

انوشیروان کیانی1 امیر کیانی2

1) مدرس دانشگاه علمی_ کاربردی زردکوه ایذه
2) مدرس دانشگاه علمی_ کاربردی زردکوه ایذه

کد IOI مقاله : XYBH-AZFCH
محل انتشار : کنفرانس بین المللی عمران، معماری و منظر شهری(iccacs.com)
چکیده :
    عشق ایرانیان به آب و درخت و گل، از باغ محیطی مقدس ساخت؛ باغ مکانی است که از رابطه میان انسان و طبیعت سخن می‌گوید. این باغ حاصل اندیشه‌ای است که آب را از لایه‌های پنهان زمین کویر، فرسنگ‌ها هدایت کرده تا از چشمه‌ای در میان انبوهی از درختان آشکار سازد. باغ ایرانی گاهی در حیاط کوچکی از خانه‌ای، زمانی در صحن و حیاط مسجدی و گاهی در چهارباغ شهری یا باغ_شهری پدیدار می‌شود. باغ ایرانی از ترکیب ساده و موزون، رابطه صحیح و استوار، سلسله‌مراتب حساب‌شده، منطـق عقلایی، نظام هندسی مشـخص، آسـه بندی منظم، خطوط عمود بر هم، تخت کرت‌های چهارضلعی، تقسیمات متعادل، گذرگاه‌های مستقیم هدف‌دار که به گاه نیاز با گشادگی فضایی می‌آمیزند، شبکه مترنم جهت‌دار آب که در فضاهای باز و پوشیده وسعت یافته و به چهره آسمان و آسمانه لبخند شادمانه می‌زنند، تشکیل یافته است. با اندک نگاهی به آثار هنری ایرانیان و تأملی کوتاه در آن‌ها درمی‌یابیم که سرچشمه تمامی هنرهای ایرانی برگرفته از تجسم عینی اندیشه مردمانی است که تلاش کرده‌اند جهان‌بینی خود را در قالب آن هنر بیان کنند. طبیعت دستاورد معمار هسـتی، خداوندگار عالم است و اغلب برای معماران سرچشمه الهام بوده است. به دلیل گرایش ذاتی و فطری انسان‌ها در تعامل با طبیعت و تأثیرات قابل‌توجه ارتباط با طبیعت در روح و جسم آدمی، بشر همواره به دنبال ایجاد رابطه‌ای منطقی و مناسب میان فضای درون و طبیعت بیرون بوده است. امروزه نیاز جسمی و روحی انسان به برقراری ارتباط با طبیعت موجب گردیده که در همه جوامع، طبیعت به‌مثابه میراث فرهنگی تلقی شود؛ ازاین‌رو باغ ایرانی به‌عنوان نمونه متعالی از منظر ایران، تصویر باورهای انسان ایرانی ـ اسلامی در بطن تاریخ است که علیرغم ناملایمات، همچنان به‌عنوان الگویی موفق از آن یاد می‌شود. باغ در مقام برخوردگاه آدمیان و اندیشه‌هایشان و به‌عنوان میعادگاه زمین و آسمان و نقطه تلاقی عملکرد و پندار، بهترین جای تجربه عرفانی است. در این پژوهش ابتدا به موضوع باغ سازی و تعریف آن پرداخته، پس‌ازآن به تعریف و معرفی ویژگی‌های آن و سپس به موضوع قداست در عناصر باغ ایرانی می‌پردازیم و چرایی مقدس بودن این عناصر را تجزیه‌وتحلیل می‌نماییم. روش تحقیق در این پژوهش به‌صورت مروری-تحلیلی بوده و محقق از طریق اسناد و مطالعات کتابخانه‌ای و فیش‌برداری از مقالات متعدد و مرتبط به گردآوری مطالب پرداخته و درنهایت با جمع‌بندی مطالب نتیجه‌گیری کلی ارائه گردیده است.

کلمات کلیدی : باغ باغ ایرانی قداست باغ مقدس کیفیت قدسی