بررسی بهره وری اقتصادی آب و عوامل موثر بر آن در محصولات عمده ی زراعی؛ مطالعه ی موردی شهرستان ارومیه
بررسی بهره وری اقتصادی آب و عوامل موثر بر آن در محصولات عمده ی زراعی؛ مطالعه ی موردی شهرستان ارومیه
مهدیه محمدپور هنگروانی1 محمدرضا ارسلان بد2
1) دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی دانشگاه ارومیه-
2) دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه ارومیه،
کد IOI مقاله
:
XYBK-AABZE
محل انتشار :
کنفرانس بین المللی توسعه با محوریت کشاورزی ، محیط زیست و گردشگری(icdat.ir)
چکیده :
یکی از چالش های جهان امروز، بحران کم آبی است، برای حل این مشکل کشورهای مختلف باید منابع آبی خود به بهترین نحو مدیریت کنند. بيش از 90 درصد از حجم آبي كه در كشور استفاده مي شود، صرف توليدات كشاورزي مي¬شود، در نتيجه بيشترين حجم تلفات آب نيز مربوط به اين بخش مي¬باشد. از این رو شرایط کشور ایجاب می¬کند که به مدیریت آب در بخش کشاورزی بیش از سایر بخش¬ها توجه شود. هدف از این مطالعه بررسی بهره¬وری اقتصادی آب و شناسایی برخی عوامل موثر بر بهره¬وری اقتصادی آب در محصولات عمده¬ی زراعی شهرستان ارومیه می¬باشد. اطلاعات مورد نیاز در این تحقیق از کشاورزان منطقه و سازمان جهاد کشاورزی استان جمع¬آوری گردید. متناسب با هدف تحقیق از شاخص¬های بهره¬وری آب، CPD، BPD و NBPD استفاده گردید. به منظور بررسی برخی متغیرهای اثرگذار بر بهره¬وری اقتصادی آب از تحلیل رگرسیونی استفاده شد که مدل لگاریتمی، مدل برتر انتخاب شد. تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از نرم-افزار Excel وStata انجام گرفت. نتایج تحقیق حاصل از محاسبه¬ی شاخص های بهره¬وری آب نشان می¬دهد که محصول ذرت با 4.02 و آفتابگردان با 0.388 کیلوگرم برمترمکعب به ترتیب بیشترین و کمترین مقدار عملکرد را دارند. محصول آفتابگردان با 797.99 و گندم با 308.37 تومان بر متر مکعب به ترتیب بیشترین و کمترین ارزش ناخالص تولیدی را دارند . بر اساس شاخص NBPD محصول آفتابگردان با 427.43و محصول گندم با 64.24 تومان برمترمکعب به ترتیب بیشترین و کمترین سود را ایجاد کردند. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیونی نیز نشان می-دهد که با افزایش متغیرهای تجربه، تحصیلات، اندازه زمین زراعی و میزان عملکرد محصول، بهره-وری اقتصادی آب افزایش می¬یابد. افزایش متغیرهای تعداد قطعات زمین کشاورزی، پراکندگی زمین¬های زراعی، فاصله منبع آبی از زمین زراعی، هزینه¬های زراعی و میزان آب مصرفی محصولات باعث کاهش بهره¬وری اقتصادی آب درمحصولات زراعی می¬شود.
کلمات کلیدی : آب بهره وری اقتصادی آب مدل لگاریتمی محصولات عمده ی زراعی شهرستان ارومیه