پیش بینی منحنی مشخصه رطوبتی براساس بعد فرکتال بافت و توزیع اندازه ذرات خاک و بررسی همبستگی مکانی
پیش بینی منحنی مشخصه رطوبتی براساس بعد فرکتال بافت و توزیع اندازه ذرات خاک و بررسی همبستگی مکانی
الناز فورگی نژاد1 بیژن قهرمان2 معصومه دلبری3 پیمان افراسیاب4
1) دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه زابل
2) استاد، عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد
3) دانشیار، عضو هیات علمی دانشگاه زابل
4) استادیار، عضو هیات علمی دانشگاه زابل
کد IOI مقاله
:
XYBK-AACAC
محل انتشار :
کنفرانس بین المللی توسعه با محوریت کشاورزی ، محیط زیست و گردشگری(icdat.ir)
چکیده :
اندازهگيري رطوبت در مكشهاي مختلف، صرف نظر از هزينهها، نيازمند وقت زيادي است. لذا تخمين رطوبت خاك و بدست آوردن منحنی مشخصه رطوبتی با استفاده از خصوصيات پايهاي مانند بافت خاک از اهميت ويژهاي برخوردار است. از طرفی بعد فرکتال ابزار مناسبی برای تخمین خصوصیات مرتبط با بافت خاک میباشد. بعد فرکتالی توزیع اندازة ذرات خاک در ارتباط با بسیاری از فرایندهای ایستا و پویای خاک مانند انتقال آب و املاح، ظرفیت نگه داشت آب خاک، ذخیره و نگهداری گرمای خاک و غیره مطالعه شده است. هدف پیشبینی میزان رطوبت در مکشهای مختلف با استفاده از بعد فرکتالی خاک از طریق دو رابطه سپاسخواه و تفته ]1[ و تیلور و ویتکرفت ]2[ و نهایتا تخمین منحنی مشخصه رطوبتی میباشد و در مرحله آخر به بررسی همبستگی مکانی و درونیابی بعد فرکتال در سطح منطقه پرداختیم. در این مطالعه 113 نمونه خاک از عمق 0-15 سانتیمتر در منطقه سد سیستان جمعآوری و به آزمایشگاه منتقل شد و بوسیله دستگاه صفحات فشاری میزان رطوبت در 5 مکش (33، 100، 200، 300 و 1500 کیلوپاسکال) و همچنین توزیع ذرات خاک اندازهگیری شد. سپس به کمک روبط سپاسخواه و تفته ]1[ و تیلور و ویتکرفت ]2[ مقادیر بعد فرکتال بافت خاک و توزیع اندازه ذرات محاسبه شد و سپس همبستگی مکانی آنها در سطح منطقه مورد بررسی قرار گرفت و سپس با کنار گذاشتن 30% دادهها این مقادیر میانیابی و سپس با مقادیر اولیه مقایسه شدند. نتایج نشان داد که هرچه درصد رس و سیلت خاک بیشتر شود، مقدار بعد فرکتال بزرگتر و به 3 نزدیکتر میشود اما با میزان درصد شن رابطه عکس دارد و رابطه سپاسخواه و تفته خطای کمتر و مقادیر بدست آمده از این رابطه دارای همبستگی مکانی بالاتر و دادههای میانیابی شده دارای خطای کمتری است.
کلمات کلیدی : چگالی ظاهری میانیابی همبستگی مکانی درصد رطوبت خاک و دشت سیستان