بررسی نقش کاربری اراضی در تولید رسوب با استفاده از مدل MPSIAC و نرم افزار GIS (مطالعه موردی : حوزه آبخیز آزادرود، نشتارود)

بررسی نقش کاربری اراضی در تولید رسوب با استفاده از مدل MPSIAC و نرم افزار GIS (مطالعه موردی : حوزه آبخیز آزادرود، نشتارود)

فرخنده سادات افضلی1 بهارک معتمد وزیری2 ابراهیم پذیرا3

1) دانشجوی کارشناسی ارشد فیزیک و حفاظت خاک,دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
2) استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
3) استاد گروه خاکشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

کد IOI مقاله : XYBK-AACEZ
محل انتشار : کنفرانس بین المللی توسعه با محوریت کشاورزی ، محیط زیست و گردشگری(icdat.ir)
چکیده :
    فرسایش یکی از بزرگترین خطراتی ست که زمین را تهدید می کند. نتایج حاصل از مطالعات انجام شده درباره عوامل موثر در رخداد فرسایش و تولید رسوب نشانگر این است در اکثر حوزه های آبخیز نوع استفاده از اراضی در مقایسه با سایر عوامل نقش بیشتری در رخداد و تشدید فرسایش و تولید رسوب دارد. نوع کاربری زمین بدون در نظر گرفتن شرایط آن، خصوصیات خاک و شرایط اقلیمی باعث هدر رفت منابع و کاهش درآمد زارعین می شود. در کشور ایران در نظر نگرفتن قابلیت اراضی و استفاده نادرست از اراضی موجب افزایش تولید رواناب، فرسایش و رسوب در حوزه آبخیز شده است. کاهش وسعت اراضی جنگلی و مرتعی و به تبع آن تشدید سیلاب و افزایش میزان تولید رسوب سالانه دلالت براین امر دارد. در این مطالعه میزان تولید رسوب حوزه آبخیز آزادرود با استفاده از مدل MPSIAC در کاربری های مختلف با استفاده از نرم افزار GIS مورد بررسی قرار گرفته است و میزان رسوبدهی در کاربری های متفاوت در منطقه مورد مطالعه از طریق تهیه نقشه کاربری اراضی منطقه و نقشه درجه رسوبدهی با استفاده از مدل MPSIAC و همپوشانی آنها در محیط GIS مورد مطالعه قرار گرفته است. نتایج نشان داد که از بین 8 کاربری موجود در حوزه آبخیز آزادرود که شامل (آبادی، آبادی و جنگل، بدون پوشش، کنار رودخانه ، بوته زار،جنگل ، صخره ای،مرتع)، کاربری مرتع و جنگل کمترین میزان تولید رسوب به ترتیب (1/099، 1/222تن در هکتار در سال )، و بستر رانش رودخانه بیشترین میزان تولید رسوب (5/917تن در هکتار در سال ) را داشته است.

کلمات کلیدی : "کاربری اراضی" "فرسایش خاک" "درجه رسوبدهی" "سیستم اطلاعات جغرافیایی" "حوزه آبخیز آزادرود"