بررسی روند تغییرات تبخیر و تعرق پتانسیل ایستگاههای شمالغرب کشور و مقایسه آن با بارندگی

بررسی روند تغییرات تبخیر و تعرق پتانسیل ایستگاههای شمالغرب کشور و مقایسه آن با بارندگی

صیاد خشتکاری ثانی1 مهدی کریمی2

1) رئیس گروه تحقیقات هواشناسی کاربردی استان آذربایجان غربی، آدرس پست الکترونيکي
2) کارشناس پیش بینی هواشناسی آذربایجان غربی

کد IOI مقاله : XYBK-AAZFG
محل انتشار : کنفرانس بین المللی توسعه با محوریت کشاورزی ، محیط زیست و گردشگری(icdat.ir)
چکیده :
    برای بحث روی منابع آبی هر منطقه علاوه بر محاسبه میزان بارش براساس روز-ماه-سال میزان تبخیر وتعرق پتانسیل آن منطقه نیز ضرورت دارد. برای این کار دو روش کلی وجود دارد که شامل روش مستقیم که با استفاده از دستگاه لایسی متر و یا تشت تبخیر انجام می پذیرد و دیگری روش های غیر مستقیم که از روابط تجربی برای محاسبه تبخیر و تعرق پتانسیل استفاده می گردد و از روش های محاسباتی که در این تحقیق مورد استفاده قرار می گیرد، روش پنمن مانتیس، روش هارگريوز و روش بلاني كريدل است که توسط فائو پیشنهاد شده است. در اين تحقيق ما با استفاده از روش هاي تجربي ذكر شده ميزان تبخير و تعرق پتانسيل را براي 42 ايستگاه سينوپتيك كشور محاسبه كرديم و در انتها مناسب ترين روش را در مقايسه با مقادير تشتك تبخير انتخاب كرديم. نتيجه اين مقايسه براي كل ايران نشان مي دهد كه روش بلاني –كريدل براي ايستگاههاي غير ساحلي و روش پنمن – مانتيس براي ايستگاههاي ساحلي روش هاي مناسبي مي باشند. در ادامه تحقيق با استفاده از روش انتخابي براي محاسبه تبخير و تعرق پتانسيل براي ايستگاههاي مورد مطالعه، براي يك دوره سي ساله (2005-1976)، با استفاده از آزمون نا پارامتريك من كندال، روند تغييرات تبخير و تعرق پتانسيل را براي اين ايستگاهها محاسبه و با روند تغييرات بارش در اين دوره زماني مقايسه كرديم نتايج نشان می دهد که در اكثر مناطق تبخير و تعرق پتانسيل سالانه داراي روند افزايشي بوده و بررسي تغييرات فصلي تبخير و تعرق نيز نشان دهنده افزايشي بودن روند تغييرات در تمام فصول سال شاهد افزايش شديد در ميزان تبخير و تعرق در طول دوره سي ساله هستيم. از لحاظ همبستگي بين بارش و تبخير و تعرق پتانسيل، در تمامي اين ايستگاهها، ضريب همبستگي بين اين دو منفي است كه نشان دهنده اين موضوع است كه بين بارش و تبخير و تعرق سالانه رابطه عكس وجود دارد، يعني با افزايش سالانه بارش ميزان تبخير و تعرق پتانسيل كاهش مي يابد و بالعكس.

کلمات کلیدی : تبخیر تعرق پتانسیل شمالغرب بارندگی