ارزیابی خشکسالی از دیدگاه شاخص های هواشناسی و کشاورزی در استان خوزستان
ارزیابی خشکسالی از دیدگاه شاخص های هواشناسی و کشاورزی در استان خوزستان
بهرام بختیاری1 زهرا افضلی گروه2 مهدیه ریاحی3
1) استادیار بخش مهندسی آب، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران،
2) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان،
3) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان،
کد IOI مقاله
:
XYBK-AAZZB
محل انتشار :
کنفرانس بین المللی توسعه با محوریت کشاورزی ، محیط زیست و گردشگری(icdat.ir)
چکیده :
دوره خشکی یک پدیده آب و هوایی است که احتمال وقوع این پدیده در همه نقاط کره زمین و با هر شرایط اقلیمی وجود دارد. در این مطالعه استان خوزستان به عنوان منطقه مطالعاتی انتخاب، و برای بررسی شدت، فراوانی و وسعت دوره¬های خشکی از داده¬های ماهانه بارندگی 12 ایستگاه متعلق به سازمان هواشناسی کشور واقع در این استان از سال 1981 تا 2011 استفاده شد. پس از کنترل کمّی و کیفی داده¬های هواشناسی به منظور بررسی دوره¬های خشک هواشناسی و کشاورزی، دو شاخص بارش استاندارد شده (SPI) و شاخص شناسایی دوره خشکی (RDI) محاسبه گردید. در نهایت به منظور بررسی وسعت دوره خشکی، نقشه¬های پهنه¬بندی میانگین سالانه دو شاخص مذکور با روش عکس مربع فاصله (IDW) در محیط نرم افزاری GIS تهیه گردید. مقایسه مقادیر شاخص-های مورد بررسی نشان داد که بیشترین تعداد وقایع دوره¬های خشک در رتبه اول مربوط به ایستگاه بهبهان با 8 رخداد، در رتبه دوم مربوط به ایستگاه صفی آباد با 6 رخداد و در رتبه سوم مربوط به ایستگاه¬های دزفول، بستان، مسجد¬سلیمان و ایذه با 5 رخداد می¬باشد و کمترین تعداد وقوع دوره¬های خشک مربوط به ایستگاه آبادان با 3 رخداد می¬باشد. مطالعه مربوط به شاخص¬های مورد بررسی نشان می¬دهد که شدیدترین دوره¬های خشک در رتبه اول در سال آبی 2011-2010 مربوط به ایستگاه آبادان، در رتبه دوم در سال آبی 1983-1982 مربوط به ایستگاه امیدیه و سپس در سال آبی 2011-2010 مربوط به ایستگاه اهواز می¬باشد، ضمن اینکه نتایج حاصل از پهنه¬بندی این شاخص¬ها بیانگر وسعت دوره¬های خشک در منطقه می¬باشد. بر این اساس وسیع¬ترین دوره¬های خشک ابتدا مربوط به سال آبی 2011-2010، سپس مربوط به سال آبی 2009-2008 و نهایتاً مربوط به سال آبی 1991-1990 می¬باشد.
کلمات کلیدی : پهنه¬بندی خوزستان شاخص بارش استاندارد شاخص شناسایی دوره خشکی نرم افزار drinc