سرريزهاي مستغرق، بعوان روشي نوين در حوزه محيط زيست طبيعي

سرريزهاي مستغرق، بعوان روشي نوين در حوزه محيط زيست طبيعي

ليلا مهردار1 محمد همتي2 مهدي ياسي3

1) دانشجوي كارشناسي ارشدكشاورزي گرايش سازه هاي آبي، دانشگاه اروميه
2) استاديار گروه مهندسي آب دانشگاه اروميه
3) دانشيار گروه مهندسي آب دانشگاه اروميه

کد IOI مقاله : XYBK-AZHHZ
محل انتشار : کنفرانس بین المللی توسعه با محوریت کشاورزی ، محیط زیست و گردشگری(icdat.ir)
چکیده :
    محیط زیست، جزئ لاینفک تاثیر گذار بر زندگی انسان و دیگر جانداران روي زمین است .رودخانه ها براي بهبود زندگی و رفع بعضی نیازهاي زیستی و معیشتی مهم بوده و نیاز است مکانیزم هاي آنها را در جهت بهینه سازي فیزیک و هیدرولیک حاکم بر آنها بهتر بشناسیم. سرریز های مستغرق در پیچ آبراهه به عنوان یکی از سازه های محافظت دیواره خارجی رودخانه ها مطرح میباشند. این سازه ها باعث ایجاد گرداب ثانویه و تغییرالگوي جریان در کف رودخانه ودرنتیجه تغییر روند انتقال رسوب و فرسایش میشوند .فرسايش ساحلي یكي ازموضوعات مهم مديريتي زیست محیطی بخصوص در رودخانه هاي مئاندري ميباشد. اخيراًسرريزهاي مستغرق در پیچ آبراهه به يكي ازسازه هاي پرطرفدار دركنترل فرسايش درقوسها تبديل شده اند. در این تحقیق الگوهای توزیع سرعت در یک قوس 90 درجه با حضور سرریزهای پیچ آبراهه جهت بررسی کارایی آنها در حفاظت از قوس خارجی مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمایش¬ها در یک قوس 90 درجه با شعاع نسبی برابر با 3 انجام گرفت. در این تحقیق ارتفاع (70 درصد عمق آب)، فاصله (سه برابر طول سرریزها) و زاویه (60 درجه) سرریزها ثابت و دبی¬های جریان برابر با 55، 77 و 90 لیتر در ثانیه بودند. نتایج آزمایش¬ها نشان داد که بطور متوسط با احداث سرریزهای مستغرق، اندازه سرعت¬های سطحی و نزدیک بستر در سمت قوس خارجی کاهش و در سمت قوس داخلی افزایش یافت. در نتیجه این تغییر در الگوی توزیع سرعت، فرسایش و جابجایی قوس خارجی کاهش و آبشستگی تپه رسوبی در قوس داخلی باعث عریض شدن کانال در قوس می¬گردد. همچنین با احداث سرریز ها مقطع میانی پیچ بیشتر تحت تاثیر سرریزها قرار گرفت.

کلمات کلیدی : سرریزهای مستغرق در پیچ آبراهه پیچ 90درجه الگوي جريان محافظت محیط زیست دیواره های رودخانه