بررسی تاثیر برداشت آب از رودخانه توسط سازه آبی بند انحرافی در رفتار هیدرولیکی رودخانه با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS و سیستم آنالیز رودخانه HEC-RAS (مطالعه موردی رودخانه دالکی استان بوشهر)

بررسی تاثیر برداشت آب از رودخانه توسط سازه آبی بند انحرافی در رفتار هیدرولیکی رودخانه با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS و سیستم آنالیز رودخانه HEC-RAS (مطالعه موردی رودخانه دالکی استان بوشهر)

سعیده منبری1 آرش ملکیان2 محمد ابراهیم بهبهانی3

1) کارشناسی ارشد محیط زیست و منابع طبیعی دانشگاه تهران
2) استادیار دانشکده منابع طبیعی و کشاورزی دانشگاه تهران
3) کارشناس منابع آب سازمان آب منطقه ای بوشهر

کد IOI مقاله : XYBK-AZKBF
محل انتشار : کنفرانس بین المللی توسعه با محوریت کشاورزی ، محیط زیست و گردشگری(icdat.ir)
چکیده :
    در این تحقیق اثر برداشت آب از رودخانه توسط سازه آبی بند انحرافی سرقنات بر رفتار هیدرولیکی سیل در رودخانه دالکی بررسی شده است. بازه منتخب جهت مطالعه و پژوهش دارای طول 39.421 کیلومتر بخشی از رودخانه دالکی واقع در حوضه آبریز رودخانه حله در استان بوشهر می باشد. با تلفیق سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و مدل هیدرولیکی HEC-RAS و مشخصات هیدرولیکی و هندسی رودخانه و شرایط مرزی و اولیه، شبیه سازی در حالت جریان دائم انجام شد. ابتدا توسط داده های خام در دسترس که اطلاعات جغرافیایی منطقه هستند شبکه نامنظم مثلثی (TIN) ارتفاعی منطقه در سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)ساخته شد. پس از آن اطلاعات هندسی مربوط به پلان روخانه، جهت جریان، سطح مقاطع عرضی رودخانه و سایر اطلاعات ژئومتری تهیه و پس از اصلاحات مورد نیاز با عملیات میدانی، به همراه مشخصات سازه های هیدرولیکی و ضریب مانینگ کانال و سواحل رودخانه در مدل هیدرولیکی HEC-RASتعریف گردید. برای تسهیل در ورود مقاطع عرضی و مدل زمین به نرم افزار HEC-RAS از اکتنشن HEC-GeoRAS که قابل اجرا در محیط GISاست استفاده شده است. مقادير بده سيلاب به ازاي دوره بازگشت¬هاي مختلف نیز، بوسیله تحلیل هیدرولوژیکی سیل و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) در محدوده تعیین و محاسبه گردید. با توجه به هندسه موجود و شرایط مرزی و اولیه، مدل در دو حالت یرداشت آب از رودخانه توسط سد انحرافی سرقنات و عدم برداشت آب اجرا و پروفیل سطح آب در این دوحالت استخراج و بررسی گردید. پس از اجرای مدل تحلیل حساسیت با توجه به مقادیر ضریب مانینگ مصالح کف و سواحل رودخانه صورت گرفت. با بررسی تاثیر تغييرات ضرايب مانينگ در مدل، مشخص شد که مدل نسبت به این تغییرات حساس نمی باشد در نتیجه ضرایب مانینگ در مقاطع رودخانه از دقت خوبی برخوردار بودند.در نهایت با بررسی نتایج مدل در دوحالت برداشت و عدم برداشت آب مشخص گردید که برداشت آب از روخانه تاثیر چندانی بر هیدرولیک جریان سیل در رودخانه ندارد.

کلمات کلیدی : سازه آبی سیستم اطلاعات جغرافیایی( gis) شبکه نامنظم مثلثی(tin) سیستم آنالیز رودخانه hec ras