طراحی معماری خانه سالمندان تبریز با رویکرد روانشناسی محیطی

طراحی معماری خانه سالمندان تبریز با رویکرد روانشناسی محیطی

محسن زینالی اتی کندی1 شهریار شقاقی گندوانی2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد جلفا،ایران
2) استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد شبستر،ایران

کد IOI مقاله : XYCC-ABDFF
محل انتشار : کنفرانس بین المللی علوم و مهندسی(icesconf.com)
چکیده :
    سالمندي دوره اي از زندگي است كه معمولا از 65 سالگي شروع ميشود. فرآيند سالمندي عبارت از كاهش تدريجي عملكرد سيستمهاي بدن از جمله قلب و عروق، تنفس، دستگاه ادراري تناسلي، غدد درون ريز و سيستم ايمني بدن ميباشد. سالمندي يك فرد بالغ سالم را به فردي ضعيف با كاهش در ظرفيتهاي مختلف فيزيولوژيك و افزايش استعداد ابتلاء به بسياري از بيماريها و مرگ تبديل ميكند. در سالهای اخیر با افزایش امکانات بهداشتی و پزشکی، طول عمر افراد جامعه افزایش یافته است که انتظار میرود جامعه سالمندان نیز با گسترش روز افزونی مواجه شود. تعداد زیادی از سالمندان که در مراکز نگهداری یا منازل هستند، در انجام دادن مهارتهای روزمره زندگی از جمله مراقبت از خود، مشکل دارند .و تعدادی از سالمندان به خاطر بیماری های خاص مثل بیماری های شدید روانی یا مشکلات حرکتی قادر به انجام کارهای روزمره خود نبوده و از طرفی فرزندان و خانواده های آنها نیز به علت کار روزانه خود و یا نبود جا برای نگهداری از این سالمندان مجبور می شوند آنها را به خانه های سالمندان بسپارند. توجه به شاخصهایی که در استقلال این گروه موثر هستند، در توانبخشی موفق و نگهداری آنها در محیط خانواده مفید خواهد بود، زیرا هدف اصلی توانبخشی به خصوص کاردرمانی، استقلال فردی، اجتماعی و حرفه ای افراد جامعه است و در این میان، کار درمان گران باید با درک حرکات طبیعی دست و تجزیه و تحلیل فعالیتهای عملکردی و تسهیل استقلال، در روند توانبخشی تلاش نمایند.و با توجه به پيشرفتهاي پزشكي، كاهش مرگ و مير و همچنين كاهش آمار زاد و ولد در جوامع، بالا رفتن جمعيت سالمندان حقيقتي نزديك ميباشد. لذا ميبايست براي مواجهه با رشد جمعيت در اين قشر، آمادگي و برنامه ريزي دقيقي در جوانب مختلف منظور شود. به همین خاطرطراحی فضاي معماري و شهرسازي يكي از مهمترين عناصر در ارتباط با زندگي سالمند ميباشد. حضور سالمند در خانه و جامعه مستلزم جوابگويي اوليه به نيازهاي وي ميباشد. اين پاسخگويي ميبايست شامل در نظر گرفتن محدوديتهاي جسمي و شرايط روحي اين عزيزان باشد. براي حداكثر بهره مندي سالمند از خدمات و جامعه، بايد زندگي سالمندان و روحيات آنان به دقت تجزيه و تحليل گردد. شرايط جسمي و روحي سالمند، نيازها و ويژگيهاي اين دوران از جمله فاكتورهايي ميباشد كه رسيدن به اين منظور را ميسر ميسازد. توجه به نيازهاي انسان در هر دوره سلامت فرد، در نتيجه اجتماع را موجب ميشود. يكي از اقشار محتاج حمايت در جامعه سالمندان ميباشند. در معماري نه تنها بايد اصول و استانداردهاي خاص براي اين قشر تبيين، تثبيت و رعايت شود، بلكه ميبايست الگوي فضايي مختص و با استفاده بهینه از روانشناسی محیطی ( رنگ و نور و...) به اين افراد را تعريف نمود. با بررسی نمونه های مشابه در این مجموعه سعی شده است با افزودن عناصر رفاهی ،آسایشی وبهداشتی درمانی، فضای مناسب و راحت برای زندگی سالمندان فراهم آمده و گامی مناسب جهت ایجاد آرامش در زندگی ایشان برداشته شود. نتیجه این تحقیق طراحی خانه سالمندان، فضاهای اقامتی ، خدماتی و ورزشی و.... با استفاده از روانشناسی محیطی ، مبتنی بر اصول معماری می باشد. امید است در پایان این تحقیق و نتایج بدست آمده با ارائه طرحی پاسخگوی نیازها و مبتکرانه، خانه سالمندان به جای اینکه محلی منفور برای سالمندان و یادآور قدرناشناسی برای خانواده سالمند باشد ؛ محلی شاد و نیک برای آنان باشد

کلمات کلیدی : طراحی معماری خانه سالمندان روانشناسی محیطی