پهنه بندی مخاطرات زمین لغزش با استفاده از روش های شاخص همپوشانی و تحلیل سلسله مراتبی AHP، (مطالعه موردی: حوضه آبریز سد ستارخان)
پهنه بندی مخاطرات زمین لغزش با استفاده از روش های شاخص همپوشانی و تحلیل سلسله مراتبی AHP، (مطالعه موردی: حوضه آبریز سد ستارخان)
سمیه نعمتی1 ناصر عبدی2
1) دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی گرایش زمین شناسی مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهر، اهر، ایران
2) استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهر، گروه زمین شناسی، اهر، ایران
کد IOI مقاله
:
XYCC-ABECF
محل انتشار :
کنفرانس بین المللی علوم و مهندسی(icesconf.com)
چکیده :
منطقه مورد مطالعه، حوضه آبريز سد ستارخان اهر، در 15 كيلومتري غرب شهر اهر در استان آذربايجان شرقي و بر روي رودخانه اهرچاي قرار گرفته است. با توجه به مستعد بودن منطقه نسبت به زمين لغزش و وجود لغزشهاي زياد در منطقه، شناسايي عوامل موثر در وقوع این پدیده طبیعی و شناخت مناطق مستعد زمین لغزش بسیار ضروری ميباشد. با توجه به اینکه استفاده از روشهای مختلف جهت شناسایی مکانهای با خطر لغزش بالا، می تواند به جلوگیری از لغزش و کاهش خسارات ناشی از این پدیده طبیعی کمک کند، در این مطالعه برای پهنه بندی خطر زمین لغزش و تحلیل ریسک وقوع آن از روش های شاخص همپوشانی و تحلیل سلسله مراتبی (AHP) استفاده شده است. بدین منظور ابتدا نقشه زمین لغزش های منطقه با استفاده از عکس های هوایی و بازدیدهای میدانی تهیه شده و سپس به منظور تهیه نقشههای موضوعی در محیط نرم افزار GIS و تهیه نقشه آسیب پذیری، تعداد 8 فاکتور کنترل کننده شامل لیتولوژی، مقدار شیب، جهت شیب، کاربری اراضی، میانگین بارش ماهیانه، نزدیکی به گسلها، فاصله از آبراهه و ارتفاع، بر اساس ارتباط آنها با وقوع زمین لغزش در حوضه آبریز مورد مطالعه، انتخاب و بررسی شده است. ضمن بررسی نقش این فاکتورها در وقوع زمین لغزش، هر فاکتور به چندین کلاس طبقه بندی شده و مقادیر وزنی هر عامل به ترتیب به لایههای رستری و کلاسهای مرتبط اختصاص داده شده است. برای این منظور از دو روش شاخص همپوشانی و تحلیل سلسله مراتبی (AHP) استفاده گردیده و پس از همپوشانی لایه های مختلف در محیط GIS و تهیه نقشه احتمال وقوع زمین لغزش با استفاده از دو روش مذکور، محدوده مورد مطالعه به چهار پهنه متفاوت مستعد وقوع زمین لغزش تقسیم بندی شده است. نتایج حاصل بیانگر قرارگیری حدود 38 درصد از محدوده در پهنه با خطر زمین لغزش زیاد است. 0/04 درصد از منطقه نیز در محدوده مستعد لغزش خیلی زیاد قرار می گیرد. این نتایج نشانگر مخاطره آمیز بودن محدوده به لحاظ پدیده طبیعی لغزش میباشد و بایستی در میزان رسوبزایی، طول عمر سد و احداث هر گونه سازه در آینده مد نظر قرار گیرد.
کلمات کلیدی : پهنه بندی حوضه آبریز سد ستارخان زمین لغزش شاخص همپوشانی ahp