ارزیابی و مکان یابی واحدهای صنعتی با استفاده از روش AHP (مورد مطالعه : منطقه صنعتی دولت آباد)

ارزیابی و مکان یابی واحدهای صنعتی با استفاده از روش AHP (مورد مطالعه : منطقه صنعتی دولت آباد)

مهدی نیکبخت1

1) دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری ، دانشگاه پیام نور ، اصفهان ، ایران

کد IOI مقاله : XYCC-ABEEH
محل انتشار : کنفرانس بین المللی علوم و مهندسی(icesconf.com)
چکیده :
    موفقيت در اجراي هر پروژه صنعتي متأثر از عوامل بسياري است كه در تحقق اهداف آن پروژه ، به اشكال گوناگون نقش دارند يكي از مهم ترين اين عوامل، انتخاب مكان مناسب جهت استقرار صنعت مورد نظر است كه خود تابعي از ديدگاه ها و اهداف كلان سياسي، سرمايه گذاري، منابع طبيعي، منابع انساني،محيط زيست و غيره مي باشد.پارامترهاي مؤثر در انتخاب محل واحدهاي مختلف صنعتي مبتي بر اصول توسعه پايدار ، به عوامل متعددي تقسيم مي گردد كه بر حسب نوع صنعت مورد نظر، معيارهاي آنها نيز تغيير پيدا مي كند. نگاهی گذرا بر وضعیت زیست محیطی در دهه های اخیر نشان می دهد که یکی از تغیرات زیست محیطی که اثرات مخربی نیز بر محیط زیست گذاشته است آلودگی واحدهای صنعتی می باشد که اکثر این واحدها بر اساس مکان یابی نادرست در جوامع شهری ایجاد شده است .كارآمدي سيستمهاي اطلاعات جغرافيايي (GIS) در طراحي ها و برنامه ريزيها و كاربريها ی شهری موضوع مهم و كمتر شناخته شده اي است.استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي، امكان مكانيابي مناسب را براي عملكردهاي شهري فراهم ميآورد و نتايج مفيد و واقع تري به دليل لحاظ نمودن پيچيدگيهاي مسائل شهري در پي دارند. منطقه صنعتی دولت آباد که در حریم شهر دولت آباد قرار گرفته ، و مساحتي حدود 2000 هكتار را دربر مي گيرد و يكي از قطب هاي صنعتي استان به شمار مي رود فاصله این محل از مرکز استان ۱۰کیلومتر می باشد كه در سال هاي اخير در روند افزايش استقرار و فعاليت واحدهاي صنعتي قرار گرفته به طوري كه پيامدهاي فعاليت صنايع به طور بالقوه اثرات متعددي در اين منطقه بر جاي گذارده است. هدف از این بررسی تعیین شاخصهای موثر برای تصمیم گیری در زمینه گزینش مطلوبترین محل برای احداث واحدهای صنعتی با رویکرد حداقل عوارض زیست محیطی می باشد . برای این منظور پس از مرور منابع و مصاحبه با کارشناسان مرتبط باموضوع مورد مطالعة تحقيق، نهایتاً اقدام به تعیین مهمترين عوامل تأثیر گذار درونی و بیرونی بر منطقه صنعتی دولت آباد، اقدام شد. برای مکان یابی مطلوب واحدهای صنعتی در منطقه صنعتی دولت آباد با استفاده از روش AHP و GIS بصورت تمامی شاخص های تأثیر گذار بر مکان یابی مورد مطالعه قرار گرفته اند. بر اساس ارزش و اهمیت آنها و با بهره گیري از نرم افزار Expertchosice به لایه های اطلاعاتی وزن داده شد نتایج حاصل از تلفیق لایه های وزن دهی شده، زمین ها را برای انتخاب مکان مناسب واحدهای صنعتی اولویت بندی شد. سپس این زمین ها با نقشه کاربری اراضی مقایسه و ارزیابی شد. در نهایت، زمینها در سه نوع پهنه: مناسب ،متوسط و نامناسب تعیین و براساس آن، مطلوبترین آنها برای احداث واحدهای صنعتی جدید پیشنهاد شدندمنابع مطالعاتی نشان می دهد که از 40 معیار بکار گرفته شده در این مکان یابی معیار جهت یابی کمترین و معیار آسیب به مناطق بیشترین اهمیت و تأثیر را در مکان یابی واحدهای صنعتی دارا می باشند. از سوی دیگر منابع نشان می دهد که در منطقه مورد مطالعه با تقسیم بندی مناطق برای استقرار واحدهای صنعتی ، 35 درصد از سطح منطقه در وضعیت "مناسب" قرار دارند و شرایط خوبی برای استقرار و توسعه واحدهای صنعتی قرار دارد.

کلمات کلیدی : مکان یابی gis ahp منطقه صنعتی دولت آباد لایه بندی معیار