محاسبه ناهمسانگردی بوسیله نگار تصویرگر دوقطبی برشی در یکی از مخازن گازی جنوب ایران

محاسبه ناهمسانگردی بوسیله نگار تصویرگر دوقطبی برشی در یکی از مخازن گازی جنوب ایران

فرشته شفیعی1 بهرام موحد2 بهاره ضیایی3

1) دانشجوی کارشناسی ارشد نفت گرایش اکتشاف، دانشگاه صنعتی امیرکبیر،ایران
2) مدیر امور فنی تحت الارضی، شرکت مهندسین مشاور صحراکاو
3) رئیس پتروفیزیک، شرکت مهندسین مشاور صحراکاو-

کد IOI مقاله : XYCC-ABGHG
محل انتشار : کنفرانس بین المللی علوم و مهندسی(icesconf.com)
چکیده :
    ناهمسانگردی به معنای تغییر خواص فیزیکی محیط در جهات مختلف است. این پدیده در اغلب مخازن کربناته نفت و گاز مشاهده می‌گردد. مهم‌ترین عوامل ایجاد آن، تنش‌های درجا، میان لایه‌های شیلی و شکستگی طبیعی است. بدلیل نقش مهمی که مطالعه ناهمسانگردی در ایمن‌سازی دیواره چاه، تعیین مسیر بهینه حفاری، تولید بهینه و برنامه‌های توسعه‌ای میادین بازی می‌کند، اهمیت ویژه‌ای در صنعت نفت و گاز داراست. یک‌راه محاسبه آن، استفاده از ابزار صوتی دارای فرستنده و گیرنده‌های دوقطبی است که بتواند زمان رفت و برگشت امواج برشی را درون سازند در جهات مختلف، ثبت کند. در این مطالعه، از نگار تصویرگر دوقطبی برشی، که دارای هشت ایستگاه گیرنده با آرایش خطی و فرستنده‌های دوقطبی و تک‌قطبی درون یک سیستم واحد می‌باشد، استفاده شده‌است. در حال حاضر، نگار تصویرگر دوقطبی برشی یکی‌از بهترین ابزارها برای بدست آوردن کندی امواج برشی است و از آن‌جا که این امواج در هنگام ورود به محیط ناهمسانگرد انشقاق (polarizision) می‌یابد و به دو مؤلفه تند و کند تقسیم می‌شود، نگار مذکور با استفاده از این تکنیک و چرخش آلفورد (Alford Rotation)، زون‌های ناهمسانگرد و جهت تنش بیشینه درجا را مشخص می‌نماید. در مطالعه حاضر، فواصل عمقی ناهمسانگرد، با استفاده از نگار مذکور محاسبه و داده‌های آن با تفسیر نمودارهای مرسوم پتروفیزیکی و تصویری ریزمقاومت مقایسه گردید. نتایج نشان می‌دهد، تصویرگر دوقطبی برشی، ناهمسانگردی را به‌صورت پیوسته و کمی تعیین می‌نماید و با نتایج حاصل ‌از تفسیر نمودارهای مرسوم پتروفیزیکی و تصویری ریزمقاومت هم‌خوانی دارد. هم‌چنین راستای تنش بیشینه افقی حاصل از آن منطبق بر راستای بدست آمده از نمودار تصویری ریزمقاومت می‌باشد.

کلمات کلیدی : ناهمسانگردی امواج برشی تصویرگر دوقطبی برشی نمودارهای مرسوم پتروفیزیکی و نمودار تصویری ریزمقاومت