بررسی آسیب‌پذیری شهرهای ایران هنگام وقوع زلزله (نمونه: شهر مشهد)

بررسی آسیب‌پذیری شهرهای ایران هنگام وقوع زلزله (نمونه: شهر مشهد)

سلمان حیاتی1 علی قربانی2 آسیه اسماعیلی3 محمد قنبری4

1) دانشجوی کارشناس ارشد برنامه¬ریزی شهری دانشگاه فردوسی مشهد
2) دانشجوی دکتری برنامه¬ریزی روستایی دانشگاه فردوسی مشهد
3) دانشجوی دکتری برنامه¬ریزی روستایی دانشگاه فردوسی مشهد
4) دانشجوی دکتری برنامه¬ریزی شهری دانشگاه فردوسی مشهد

کد IOI مقاله : XYCE-ACEGA
محل انتشار : کنفرانس بین المللی عمران ، معماری و زیرساخت های شهری(icica.ir)
چکیده :
    ايران جزء ده کشور بلاخيز و ششمين کشور زلزله‌خیز دنيا است؛ که زلزله مسبب بيشترين تلفات انساني در آن مي‌باشد شهر مشهد نیز نه تنها از اين قاعده مستثني نمی‌باشد، بلكه با توجه به تراكم سازه‌ای، جمعيت متراكم، عدم رعايت استانداردها، توسعه فيزيكي نامناسب و... با خطر جدی‌تری روبروست. هدف این پژوهش که با روش توصیفی/ تحلیلی و با استفاده از GIS انجام گرفته، تعیین میزان آسیب‌پذیری شهر مشهد در هنگام وقوع زلزله احتمالی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که 9 گسل در محدوده قانونی و حریم شهر و 12 گسل در فاصله اندکی از محدوده قانونی شهر قرار دارند. همچنین 48 درصد از کل سطح شهر مشهد با جمعیت ساکن 1400 هزار نفر در پهنه با خطر نسبی خیلی زیاد قرار گرفته که بیش از یک سوم وسعت شهر در محدوده شعاع مستقیم تخریب زلزله احتمالی قرار دارد. همچنین نتایج نشان می‌دهد که این شهر تا سال 1335 در محدوده شعاع مستقیم خطر ناشی از زلزله قرار نداشته و با گسترش شهر طی ادوار مختلف و بالأخص از دهه 1360 به بعد قسمت وسیعی از این شهر در محدوده شعاع خطر زلزله احتمالی قرار گرفته است. به‌طوری‌که از همین دهه به بعد بیش از دو سوم شهر در پهنه با خطر زیاد گسترش یافته است. این در حالی است که بر اساس جمعیت سال 1390 شهر مشهد، 200 هزار نفر در فاصله 500 متری از گسل¬ها، 400 هزار نفر در فاصله 1 کیلومتری، 700 هزار نفر در فاصله 5/1 کیلومتری و بیش از 1 میلیون نفر در فاصله 2 کیلومتری از گسل¬ها ساکن هستند.

کلمات کلیدی : آسیب‌پذیری شهری سیستم اطلاعات جغرافیایی (gis) زمین‌لرزه شهر مشهد