بهسازی و حفاظت از بنای تاریخی قلعه فلک الافلاک خرم آباد
بهسازی و حفاظت از بنای تاریخی قلعه فلک الافلاک خرم آباد
کریم حاجی زاده1 مهتاب اسلامی نسب2 مجید محمدیارلو3 سویل امانی4
1) عضو هیات علمی گروه باستان شناسی دانشگاه محقق اردبیلی،
2) دانشجوی دکتری باستان شناسی دانشگاه محقق اردبیلی و مدرس دانشگاه پیام نور واحد اردبیل
3) دانش آموخته کارشناسی ارشد باستان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز
4) دبیر آموزش و پرورش ناحیه 2 اردبیل
کد IOI مقاله
:
XYCE-ACEHD
محل انتشار :
کنفرانس بین المللی عمران ، معماری و زیرساخت های شهری(icica.ir)
چکیده :
تاریخ ساخت قلعه فلک¬الافلاک واقع در مرکز شهر خرم¬آباد به دوره ساسانی منسوب است. این بنا در ادوار مختلف تاریخی به عنوان مقر حکومتی، خزائن سلطنتی، پادگان نظامی و سیاسی و همچنین موزه مردم¬شناسی و باستان-شناسی کاربرد داشته و در دوران قاجار و پهلوی بیشترین مرمت بر روی آن انجام گردیده است. در متون کهن اوایل و اواسط دوران اسلامی و همچنین سفرنامه¬های دوره قاجار به اهمیت این دژ تاکید فراوان شده است. قلعه مزبور تا چند سال پیش در محاصره کاربری¬های بیگانه قرار گرفته بود و عملکرد اولیه خود را از دست داده و ارتباط آن با بافت¬های مجاور گسسته شده بود. با تصویب قانون آزادسازی حریم قلعه در سال 1382 ه.ش، تلاش¬ها جهت آزادسازی حریم و بهسازی بنا و محوطه اطراف آن آغاز گردیده و تاکنون ادامه دارد. مقاله حاضر ضمن بررسی جغرافیایی و تاریخی قلعه فلک¬الافلاک و مطالعه معماری بنای آن، به راهکارهایی جهت حفاظت و بهسازی این اثر ارزشمند تاریخی جهت ابقاء آن در بافت و محیط شهری پرداخته و به ضرورت مرمت و حفاظت از آن تاکید شده است. این قلعه در فهرست موقت ثبت جهانی قرار داشته و بر اساس برنامه¬ریزی¬ها قرار است تا سال 1396 ه.ش به ثبت جهانی برسد. در زمینه توسعه پایدار شهری، علاوه بر حفظ و بازسازی بافت تاریخی شهرها، بایستی به حفاظت، مرمت و بهسازی آثار تاریخی توجه فراوان نمود؛ چرا که حفاظت از آثار تاریخی و بافت¬های تاریخی و قدیمی شهرها حین توسعه شهری، خود نوعی توسعه پایدار تلقی می¬گردد. به دلیل ارزش تاریخی اثر فرهنگی قلعه فلک¬الافلاک و حریم آن و همچنین نقشی که این قلعه در ارتباط با شهر باستانی شاپورخواست و شکل¬گیری شهر امروزی خرم¬آباد داشته، اثر مزبور نیازمند توجه، حفاظت و نگهداری بیش از پیش می¬باشد.
کلمات کلیدی : واژههاي كليدي قلعه فلک الافلاک مرمت معماری بنای تاریخی