تحلیلی از تغییر کاربری بناهای تاریخی- یادمانی شهری (مطالعه موردي: مسجد جامع داراب)
تحلیلی از تغییر کاربری بناهای تاریخی- یادمانی شهری (مطالعه موردي: مسجد جامع داراب)
فرزانه درگی1 فرزانه فرخ فر2 علی رضا باوندیان3 نیما ولی بیگ4
1) دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشکده هنر نیشابور، Email:
2) استادیار، دانشکده هنر، دانشگاه فردوسی مشهد، Email:
3) استادیار، دانشکده هنر، دانشگاه فردوسی مشهد، Email:
4) استادیار، دانشکده مرمت و احیا، دانشگاه هنر اصفهان، Email:
کد IOI مقاله
:
XYCE-ACFDK
محل انتشار :
کنفرانس بین المللی عمران ، معماری و زیرساخت های شهری(icica.ir)
چکیده :
يكي از اركان اصلي شكل گيري فضاهاي شهري، ارتباط و تعامل متقابل انسان و محيط كالبدي شهر است. اين ارتباط درگذر زمان، بنابر نیازهای شهری تغییر کرده و به تغییر کاربری بناها منجر شده است که مبناي فرهنگ و آداب و رسوم ساكنين شهر را تشكيل مي دهد. مسجد جامع داراب در بافت قدیمی شهرستان داراب- منطقه ای در جنوب شرقی استان فارس- واقع شده است. تناقضات در تشخیص صحیح تاریخ گذاری مسجد جامع داراب، منجر به بررسی دقیق ساختار معمارانه این بنا شد. بررسی ها حاکی از این امر است که این بنا با وجود اينكه، به عنوان يكي از بناهای یادمانی- تاریخی شهر داراب، تا کنون پا برجا مانده است با مشكل از بين رفتن هويت (كالبدي) بافت تاريخي مواجه شده که نشان دهنده ضرورت تحقیق در این رابطه است.
از اين رو، این مقاله در پي پاسخگويي به اين مهم است كه تغییركالبدي متناسب با بافت عقیدتی منجر به از بين رفتن هويت پیشین توسعه پایدار ساختار این بنا شده است. لذا، با شيوه توصيفي- تحليلي چگونگي گسست کاربری متناسب با زمان(تغییر باورها) را در مسجد جامع داراب بررسي نموده و در نهايت به تحلیل تغییر هويت بافت تاريخي (متناسب با فرهنگ مردم) پرداخته شده است.
هدف اين پژوهش، بررسي روند تغيير کاربری بنای مسجد جامع داراب در شرایط تغییر فضای اعتقادی- فرهنگی ساکنان این شهر است.
مجموعه تحلیل ها و بررسی ها حکایت از آن دارد که فضای کالبدی شهر داراب در سلسله مراتبی از طراحی معمارانه شهری متناسب با نیاز فرهنگی و اعتقادی رایج شکل گرفته است. در این بین، فضای کالبدی مسجد جامع داراب در بافت فکری متغیر، دگرگون شده که منجر به کاربری کنونی این بنا شده است. در نهایت، فرض بر این است که شالوده اصلی این بنا مسجد نبوده است و در قرون اولیه اسلامی با تأثیر از معماری ساسانی ساخته شده است.
کلمات کلیدی : رابطه فرهنگ و پایداری فضای فرهنگی اعتقادی شهر داراب مسجد جامع داراب