نقش بناهای تاریخی در بازتعریف هویت فرهنگی فضای شهری (مطالعه موردی: مجموعه وکیل شیراز)

نقش بناهای تاریخی در بازتعریف هویت فرهنگی فضای شهری (مطالعه موردی: مجموعه وکیل شیراز)

تابان قنبری1 زهرا دهقان2

1) دانشجوی دوره دکتری معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران
2) کارشناسی ارشد معماری.اصفهان.ایران

کد IOI مقاله : XYCE-ACGKD
محل انتشار : کنفرانس بین المللی عمران ، معماری و زیرساخت های شهری(icica.ir)
چکیده :
    با نگاهی به بافتهای تاریخی این نکته مشهود است که شکل گیری و حیات آنها در تداومی تاریخی-فرهنگی به صورت هماهنگ و منسجم بوده است. تاثیر چنین آثار ماندگاری در شکل دهی به هویت فضاهای شهری امروز در اثر تحولات اقتصادی، اجتماعی و ورود مفاهیم جدید فرهنگی کم رنگ گشته است. علی رغم مطالعات گسترده در این حیطه نقش این بناها در استمرار نه هویت به معنای عام که هویت به معنای یکی از عرصه های نمایش فرهنگ مطالعه نشده است. در حالیکه با توجه به مفاهیم موجود در تعریف فرهنگ و نقش مولد آن در آفرینش هویتهای انسانی، می توان با پدیده از دست رفتن و گمگشتگی مفهوم«هویت فرهنگی»در فضاهای شهری معاصر مقابله نمود. این رویکرد در صدد است تا جایگاه بناهای تاریخی را بر اساس بازخوانی نشانه شناسی فرهنگی تبیین کند و بیان دارد که چگونه هویت فرهنگی توسط این آثار معنادار از طریق مکان سازی، هویت پردازی و خاطرات جمعی به فضاهای شهری معنا می بخشد. این تحقیق از روش تاریخی-تفسیری و در گردآوری اطلاعات از شیوه اسنادی و میدانی بهره برده است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که بخشهای تاریخی شهر بعنوان نمایشی از اشکال و ترکیبهای نمادین بازتابی از ارزشهای فرهنگی، زندگی اجتماعی،خاطرات و هویت ساکنان یک شهراند، که ایجاد کننده ارزشهای پایداری چون مفهوم هویت فرهنگی است. هویت فرهنگی به دنبال پیوند مولفه های کالبدی – معنایی در تاریخ شهر است که بواسطه عناصر تاریخی و قدمتدار، در فضاهای شهری به مثابه«یک نشانه شهری هویت ساز» عمل میکند. مجموعه وکیل در شیراز به مثابه یک مجموعه تاریخی دیرآشنا با تنوع کاربریها، فرمها و فضاهای ساخته شده گویای پیشینه غنی و پربار فرهنگ و هنر شیراز است که فضاهای شهری پیرامون خود را از طریق ثبت در خاطرات، هویت و حافظه تاریخی ساکنان این شهر تبدیل به مکانی معنی دار نموده، از اینرو سند مهمی در شخصیت پردازی، حفظ و انتقال«هویت فرهنگی» این شهر بشمار می رود.

کلمات کلیدی : هویت فرهنگ هویت فرهنگی فضای شهری مجموعه زندیه