نقش نور در معماری فضاهای عمومی با نگاهی بر فضاهای عمومی در معماری سنتی ایران

نقش نور در معماری فضاهای عمومی با نگاهی بر فضاهای عمومی در معماری سنتی ایران

فاطمه ذیحق1 محمدرضا بمانیان2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات البرز- F13219@ gmail.com
2) محمدرضا بمانیان

کد IOI مقاله : XYCE-ACHHE
محل انتشار : کنفرانس بین المللی عمران ، معماری و زیرساخت های شهری(icica.ir)
چکیده :
    حضور نور و نحوه این حضور در محیط نقش بسیار موثری در برداشت انسان از فضا و چگونگی کنش¬ها و واکنش¬ها دارد. نور از عوامل موثر در بیان ارزش فضاها بوده که به عنوان غیر مادی¬ترین عنصر محسوس طبیعت همواری نقشی شاخص در معماری فضاها و به ویژه فضاهای عمومی داشته است. نور همیشه با هدف روشن¬کردن فضای معماری به کار نمی¬رود بلکه گاهی ابعاد دیگر فضا را تحت تاثیر قرار می¬دهد. در مقاله حاضر با هدف بررسی نقش نور در معماری فضاهای عمومی و اثر آن بر حرکات و رفتار استفاده¬کنندگان از فضا و شناسایی حس مردم در هنگام ورود و حرکت در فضا به معرفی اثرات آن در فضاهای عمومی در معماری سنتی ایران پرداخته¬ایم. در این مقاله با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی اطلاعا ت به دست آمده از مطالعه کتابخانه¬ای و اسنادی به بیان اهداف از ورود نور طبیعی به فضاهای داخلی بناهای عمومی پرداخته¬ایم. لذا پس از بیان مساله و نقش نور در معماری فضاهای عمومی به اهداف و روش¬های استفاده از نور در شش فضای عمومی مهم به ترتیب بازارها، مساجد، مدارس، حمام¬های عمومی، باغ¬های عمومی و خیابان¬ها و فضاهای شهری در معماری سنتی ایران اشاره شده است و در پایان با ارائه جدولی به طور خلاصه اهداف ورود نور طبیعی به فضاهای عمومی و روش¬های تامین نور بیان شده است. مهمترین این اهداف را می¬توان در موارد زیر خلاصه نمود: ایجاد تنوع در محیط با ایجاد سایه روشن¬ها و بازی نور و سایه، ایجاد نشاط، سرزندگی، تعاملات اجتماعی و حس پویایی و حرکت در فضا، ایجاد فضای مکث، حرکت و تاکید در فضا، القای حس معنوی در فضاهای مقدس و ... .

کلمات کلیدی : نور طبیعی فضاهای عمومی معماری معماری ایرانی عناصر نورگیری