تعیین مقدار قابل اعتماد ظرفیت تبادل کاتیونی خاک های کربنات دار با استفاده از نسبت بهینه الکترولیت به خاک

تعیین مقدار قابل اعتماد ظرفیت تبادل کاتیونی خاک های کربنات دار با استفاده از نسبت بهینه الکترولیت به خاک

وحیدرضا اوحدی1 مرتضی دیرانلو2

1) استاد گروه عمران، دانشکده مهندسی دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران-
2) دانشجوی دکتری عمران گرایش ژئوتکنیک، دانشکده مهندسی دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران -

کد IOI مقاله : XYCE-ACKHD
محل انتشار : کنفرانس بین المللی عمران ، معماری و زیرساخت های شهری(icica.ir)
چکیده :
    تعیین دقیق ظرفیت تبادل کاتیونی رس های کربناتی در مباحث انتقال آلودگی اهمیت زیادی دارد. اما انحلال کلسیت مشکلات زیادی برای تعیین CEC در این خاک ها ایجاد کرده است. همچنین انتخاب وزن بهینه و مناسب خاک برای تعیین CEC مشکل رایج در تحقیقات است. در این مقاله به منظور جلوگیری از اثر انحلال کلسیت بر مقادیر CEC و کاتیون های تبادلی، روش (BaCl2(calcite استفاده شده است. هدف این مقاله بررسی اهمیت نسبت الکترولیت به خاک برای تعیین دقیق CEC و کاتیون های تبادلی رس های حاوی کربنات است. بدین منظور مطالعات بر روی خاک های کائولینیت و بنتونیت با سه نسبت محلول به جامد مختلف انجام شد. نتایج این تحقیق نشان می دهد که در شرایطی که نسبت کاتیون Baجذب شده به غلظت اولیه آن، در محدوده %5 الی %40 باشد، خطای آنالیز و رقابت تبادلی به حداقل می رسد. با این وجود، مقادیر CEC با کاهش نسبت الکترولیت به جامد کاهش یافته است. به-طوریکه برای 0.3 گرم نمونه بنتونیت CEC از 60.8 (cmol/kg-soil) به 44.4 (cmol/kg-soil) برای نمونه 0.7 گرم کاهش یافته است. بررسی دلیل کاهش CEC مشخص کرد که، مدت زمان واکنش 2 ساعت، پیشنهاد شده در روش (BaCl2(calcite، برای تبادل کامل سایتهای تبادلی وزنهای زیاد خاک کافی نیست. دلیل این موضوع بزرگ بودن سطح ویژه این خاکها است. در ادامه با استفاده از نتایج تحقیقات، تخمین اولیه از وزن مناسب خاک های مارن جنوب و مارن تبریز زده شد و مقادیر CEC این خاکها تعیین شد. در انتها با استفاده از مدل CSF دقت نتایج CEC بدست آمده با نسبت های محلول به جامد متفاوت مورد ارزیابی قرار گرفت.

کلمات کلیدی : ظرفیت تبادل کاتیونی رس های کربنات دار نسبت الکترولیت به خاک روش باریم کلراید