تبیین نقش مؤلفه های طراحی شهری در طراحی ایستگاه های مترو با تاکید بر پدافند غیرعامل

تبیین نقش مؤلفه های طراحی شهری در طراحی ایستگاه های مترو با تاکید بر پدافند غیرعامل

فرزین بیک1

1) کارشناس ارشد طراحی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، ایران،

کد IOI مقاله : XYCE-ADBAE
محل انتشار : کنفرانس بین المللی عمران ، معماری و زیرساخت های شهری(icica.ir)
چکیده :
    مساله تحقیق تبیین اصولی در طراحی ایستگاه¬های مترو بر اساس الزامات و اقدامات پدافند غیرعامل می¬باشد. ایستگاه‌های مترو بخشی از عرصه همگانی شهر بوده و مولفه¬های طراحی شهری در شکل‌گیری و کیفیت بخشی آن تاثیرگذار هستند؛ لذا هدف اصلی تحقیق آماده¬سازی ایستگاه¬های مترو برای مواجهه با تهدیدات انسانی براساس الزامات پدافند غیرعامل و از طریق کاربست مولفه‌های طراحی‌شهری است. این پژوهش کیفی ماهیتی کاربردی داشته که با روش توصیفی-تحلیلی و ابزار مطالعه کتابخانه‌ای، به شناسایی مولفه¬های طراحی¬شهری و ابعاد کیفی بخش¬های متداول ایستگاه مترو پرداخته، سپس ارتباط این مولفه¬ها را با الزامات پدافند غیرعامل در طراحی ایستگاه¬های مترو تدوین می¬کند. نتایج تحقیق نشان می¬دهند که مجموعه ایستگاه مترو از سه بخش اصلی «فضای داخلی»، «مفصل ورودی» و «فضای خارجی» تشکیل می‌شوند و دانش طراحی¬شهری نیز با دو رویکرد «برنامه‌ریزی-طراحی¬شهری» و «معماری-طراحی¬شهری» بر کیفیت ساخت آن¬ها تاثیرگذارند. همچنین مولفه‌های «مکانیابی»، «ایمنی»، «امنیت»، «مقاوم¬سازی»، «تاب‌آوری»، «اختلال در دید دشمن» و «اعلام خطر» به عنوان الزامات پدافند غیرعامل فضاهای شهری، در ابعاد «اجتماعی»، «عملکردی-زیست¬محیطی»، «ادراکی»، «کالبدی-بصری» و «زمانی» فرآیند طراحی‌شهری ایستگاه¬های مترو قابل حصول می¬باشند. ارایه ضوابط و راهبردهایی در زمینه «هماهنگی با بافت مجاور»، «سهولت دسترسی»، «خوانایی»، «تعدد بازشوها»، «اختلاط عملکردی»، «پیش¬بینی فضای سبز و باز»، «رعایت اصول زیباشناسی ساخت مکان»، «افزایش حضورپذیری، تداوم حضور و نظارت همگانی»، «استقرار تجهیزات، علایم و نشانه¬های هشدار دهنده»، «مستندسازی تجربه¬های گذشته»، «رعایت معیارهای سازگاری، مطلوبیت، ظرفیت، وابستگی»، «کوچک‌سازی»، «ایجاد قابلیت تغییرات کالبدی و کارکردی»، «ساخت عناصر سازه‌ای مقاوم و الحاقات سبک، مقاوم و منعطف»، «نصب علایم راهنما و هشدار دهنده بصری و صوتی» و مولفه های دیگر زمینه-ساز دستیابی به الزامات پدافند غیرعامل در طراحی مترو با کاربست مولفه¬های طراحی‌شهری خواهد بود.

کلمات کلیدی : "ایمنی" "امنیت" "اختلال در دید" "مکانیابی" "قابلیت بقا" "مقاوم¬سازی"