بررسی تشابهات مفهوم زیبایی شناسی در فلسفه ملاصدرا و باغ ایرانی در مکتب اصفهان

معصومه سلمانی¹ سید حامد محمودی² حسین قربانی بیدهندی³

1) کارشناس معماری، دانشگاه علاالدوله سمنانی گرمسار،
2) کارشناس معماری، دانشگاه علاالدوله سمنانی گرمسار،
3) کارشناس معماری، دانشگاه علاالدوله سمنانی گرمسار،

کد IOI مقاله : XYCE-ADFDF
محل انتشار : کنفرانس بین المللی عمران ، معماری و زیرساخت های شهری(icica.ir)
چکیده :
    هنر و معماری در دوران صفویه جهش قابل توجهی داشته است تا جایی که باغ ایرانی در آن دوره از جایگاه خاص و والایی در این صنعت نسبت به دیگر دوره¬ها پیدا کرده است؛ از آنجایی که هنر هر منطقه برگرفته از دین و فرهنگ آن منطقه بوده به مطالعه در رابطه با تفکرات قالب آن زمان باید پرداخت و دلیل این ارتقا را یافت. چرا که نگرش و ادراک حسی نگاه¬های هنرمندان و خلق کنندگان این آثار باارزش حکایت از جایگاه والایی می¬کند که در آن دوره حاکم بوده است. از میان علوم و صنایع مختلف در زمان صفویه، فلسفه رونق و تجلی خاصی پیدا کرد، به طوری که حاصل آن فیلسوفانی چون میرداماد، سهروردی، شیخ بهایی و ملاصدرا بود. این شکوفایی در اینجا به چند سوال بنیادین برمی¬خوریم: آیا خلق اثرهای هنری و هنرمندی طراحان آن با فلسفه حاکم برآن دوره ارتباطی داشته¬اند؟ تعریف فلسفه از هنر چه بود؟ هنر چه جایگاهی در فلسفه داشته است؟ اگر ارتباطی بین فلسفه و معماری وجود دارد، تاثیر هریک بر دیگری چیست؟ برای برطرف شدن این پرسش¬ها در جستار آورده شده به تعریف فلسفه هنر و چیستی آن از نگاه فلاسفه پرداخته شد که در این میان نظر ملاصدرا (1635-1571 میلادی) به معقوله هنر به عنوان بزرگترین فیلسوف ایرانی استناد شده است. برای رسیدن به این شناخت نخست به مفهوم و کلیاتی از نظام فلسفیِ او پرداخته شد؛ چرا که با بررسی نظام فلسفی هر فیلسوفی به خوبی می‌توانیم جایگاه هنر و مباحث زیبایی‌شناسی را در جغرافیای اندیشه او مشخص کنیم. پس به تعریف کمی و کیفی او از زیبایی و رسیدن به اصول زیبایی ملاصدرا باید پرداخت؛ و نهایت در میابیم که تشابهات میان فلسفه صدرایی و طراحی باغ ایرانی در مکتب اصفهان چگونه می تواند باشد.

کلمات کلیدی : هنر فلسفه زیبایی ملاصدرا مکتب اصفهان باغ ایرانی