بهینه سازی چندهدفه سدهای تأخیری پاره سنگی در شرایط سیلابی: کاربرد ‏مدل چانه زنی نش هرسنی

بهینه سازی چندهدفه سدهای تأخیری پاره سنگی در شرایط سیلابی: کاربرد ‏مدل چانه زنی نش هرسنی

نفیسه خرم شکوه1 محمدرضا نیکو2

1) دانش‌آموخته کارشناس ارشد سازه هاي آبي، بخش مهندسي آب، دانشکده کشاورزي، دانشگاه شيراز‏
2) استاديار بخش مهندسي عمران و محيط‌زيست، دانشکده‌ مهندسي، دانشگاه شيراز

کد IOI مقاله : XYCE-ADZEH
محل انتشار : کنفرانس بین المللی عمران ، معماری و زیرساخت های شهری(icica.ir)
چکیده :
    سدهای تأخیری پاره سنگی به دلیل دارا نبودن هسته یا غشای نفوذناپذیر، گزینه ای مناسب جهت کاهش ‏دبی پیک ‏سیلاب و افزایش زمان تداوم آن می‎باشند. کنترل قابل قبول سیلاب با استفاده از سدهای تأخیری ‏پاره‎سنگی، ‏مستلزم طراحی بهینه بدنه آنها و در عین حال لحاظ کردن خصوصیات هیدرولیکی جریان در طراحی می باشد. در ‏این پژوهش، متدولوژی جدیدی برای تدوین مدل شبیه سازی-بهینه سازی چندهدفه تعیین ‏مشخصات بهینه سدهای ‏تأخیری پاره سنگی ارائه شده است. مبنای مدل تدوین شده، مدل الگوریتم ژنتیک چند ‏هدفه ‏NSGA-ΙΙ‏ و فرامدل ‏شبکه عصبی مصنوعی می باشد. رابطه بین متغیرهای طراحی ‏سد تأخیری پاره سنگی و پارامترهای هیدرولیکی ‏جریان عبوری از بدنه متخلخل سد، توسط فرامدل شبکه ‏عصبی مصنوعی شبیه سازی می گردد. ابتدا از نتایج حاصل ‏از آزمایشات روی مدل فیزیکی محیط متخلخل ‏پاره سنگی، به منظور آموزش و اعتبارسنجی مدل شبکه عصبی ‏پرسپترون چند لایه استفاده گردید. در ادامه، ‏مدل شبکه عصبی مصنوعی صحت سنجی شده به مدل الگوریتم ژنتیک ‏چندهدفه (‏NSGA-ΙΙ‏)، متصل و ‏منحنی تعامل بین اهداف متضاد بهینه سازی تعیین گردید. سپس جهت تعیین ‏نقطه توافق بین اهداف در ‏منحنی تعامل اهداف بهینه سازی، مدل چانه زنی نش هرسنی به کار گرفته شد. نتایج نشان ‏می دهند که با ‏استفاده از مدل مذکور، برای ضخامت بهینه سد تأخیری پاره سنگی و مقدار بهینه قطر میانگین ‏سنگدانه ‏موجود در بدنه سد، به ترتیب مقادیر 27/58 و 4/52 سانتیمتر حاصل گردیده اند. همچنین میزان کاهش ‏دبی ‏پیک سیلاب و مقدار افزایش زمان تداوم سیلاب در حالت بهینه منتخب، به ترتیب برابر با 68/51 و ‏‏53/57 ‏درصد می باشد. ‏

کلمات کلیدی : مدل چانه زنی نش هرسنی شبکه عصبی مصنوعی پرسپترون چندلایه مدل بهینه سازی الگوریتم ژنتیک چندهدفه ‏nsga ii سد ‏تأخیری پاره سنگی مخلوط رسوبات چسبنده و غیرچسبنده ‏