بررسی کهن الگوی داستان زال و رودابه در نگارههای شاهنامه طهماسبی
بررسی کهن الگوی داستان زال و رودابه در نگارههای شاهنامه طهماسبی
سمیرا ربیع زاده هفشجانی1
1) کارشناس ارشد، پژوهش هنر، دانشکده پژوهش های عالی هنر و کار آفرینی، دانشگاه هنر اصفهان
کد IOI مقاله
:
XYCF-HGBFA
محل انتشار :
دومین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی و توسعه کسب و کار(icmba.ir)
چکیده :
کهنالگوها به صورت مضامین و تعابیری جهان شمول در ذهن و ضمیر ناخودآگاه جمعی افراد بازتاب یافتهاند. وجود مفاهیم متنوعی از معنا و فرم در داستانهای کهن موجب شده تا کهنالگوها در هر زمان و مکانی حضوری گسترده داشتهباشند. در این پژوهش، بر اساس نظریات کارل گوستاو یونگ، به بررسی نگارههایی از داستان زال و رودابه در شاهنامه طهماسبی پرداخته میشود. داستانی که حکیم طوس آن را به صلابت خاصی در قالب حماسی و عاشقانه درهم آمیخته است. وجود نمودهای تصویری همراه با ویژگیهای روانکاوی در این داستان، باعث گردیده تا هنرمندان جنبههای مختلف از کهنالگوها را با مبانی تجسمی و تصویری هویدا سازند. سوال اصلی پژوهش این است که چگونه نگارگران در اثر سترگ شاهنامه طهماسبی، مولفههای کهنالگو را در نگارههایی از داستان زال و رودابه بروز دادهاند؟ برای این منظور، با مطالعات اسنادی و بهرهگیری از روش توصیفی- تحلیلی بازتاب كهنالگوها را در 7 نگاره انتخابي از اين شاهنامه بررسي ميشوند. در اين پژوهش نگارندگان تلاش دارند معنای کهنالگوهای مندرج در داستان را بر اساس ارزشهای بصری و تصویری به مخاطب انتقال دهند. نتایج تحقیق چنین مینماید که انگیزه هنرمندان در نمایش کهنالگوی پیر دانا و مادر در میان اسطورههای داستانی این متن تصویری برجستهتر بودند و نیز در بسیاری از معضلات فروبسته نقش اصلی در گرهگشای متن داستان داشتهاند.
کلمات کلیدی : یونگ شاهنامه فردوسی کهنالگو زال و رودابه نگاره های شاهنامه طهماسبی