مقایسه نقش آموزش و بهداشت بررشد اقتصادی درمنتخبی از کشورهای درحال توسعه و توسعه یافته بااستفاده از روش Panel Vector Auto Regressive (خودرگرسیون برداری پنل)

غفران محمدی¹ مسعود خداپناه²

1) کارشناس ارشد اقتصاد
2) استاديار

کد IOI مقاله : XYCH-AECCE
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی مدیریت ، اقتصاد و علوم انسانی(icmeh.org)
چکیده :
    این پژوهش با هدف بررسی نقش آموزش و بهداشت بررشد اقتصادی منتخبی از کشورهای درحال توسعه وتوسعه¬یافته طی سال‌های 2014-2002 انجام شده است. نتایج تخمین مدل حاکی از اثرگذاری شاخص‌های آموزش و بهداشت بر رشد اقتصادی در کشورهای در حال توسعه و توسعه¬یافته می‌باشد. همان‌طور که از نتایج تخمین مدل مشخص است، افزایش در نرخ مرگ و میر کودکان بر سرانۀ تولید ناخالص داخلی یا به‌صورت کلی‌تر، افزایش در رشد اقتصادی اثر منفی و معناداری دارد. ﺑﻬﺒﻮﺩ ﺩﺭ ﺑﻘﺎء ﻭ ﺳﻼﻣﺖ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺧﺮﺩﺳﺎﻝ ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﻣﺸﻮﻕﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﮐﺎﻫﺶ ﺑﺎﺭﻭﺭﻱ ﻓﺮﺍﻫﻢ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﺑﻪ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﻣﺸﺎﺭﮐﺖ ﻧﻴﺮﻭﻱ ﮐﺎﺭ بیانجامد. متغیر صادرات دارای رابطۀ مثبتی با رشد اقتصادی می‌باشد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺑﺎ اﻓﺰاﯾﺶ صادرات، در ﻣﻮرد ﺻﻨﺎﯾﻊ دارای ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺻﺎدراﺗﯽ، ﺑﺎ ﮔﺴﺘﺮش ﺑﺎزار ﺑﺮای آن‌ها اﻣﮑﺎن اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﻮﻟﯿﺪات ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدیﮐﺸﻮرﻫﺎ را اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽدهد و همچنین مشخص است افزایش سال‌های تحصیل در مقطع متوسطه اثر منفی بر رشد اقتصادی دارد. نتایج تخمین مدل برای کشورهای درحال توسعه حاکی از اثرگذاری منفی نرخ مرگ و میر بر رشد اقتصادی می‌باشد، در حالی‌که شاخص آموزش برای کشورهای در حال توسعه اثر منفی و مقدار عددی 65/1می‌باشد. بنابراین در کشورهای در حال توسعه ضریب شاخص آموزش نسبت به بهداشت بزرگتر ولی با علامت منفی بوده است. شاخص¬های صادرات و واردات در کشورهای در حال توسعه مقدار کمی را به خود اختصاص داده‌اند به گونه‌ای که ضریب صادرات و واردات در کشورهای در حال توسعه به ترتیب برابر با 27/0 و 006/0 است. همان‌گونه که ملاحظه می‌شود شاخص صادرات بر رشد اقتصادی در کشورهای در حال توسعه اثرگذاری بیشتری نسبت به شاخص واردات دارد. همچنین ضریب شاخص تشکیل سرمایۀ ناخالص در کشورهای در حال توسعه 18/0 می‌باشد. همچنین نتایج حاصله در کشورهای توسعه¬یافته نشان از روند مشابهی ولی با تأثیرگذاری بالاتر نسبت به کشورهای توسعه¬یافته می¬باشد.

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی آموزش بهداشت رشد اقتصادی کشورهای در حال توسعه