بررسی چگونگی حل و فصل اختلافات ناشی از حقابه سیستان در رودخانه هیرمند بر اساس معاهده 1351

پرویز فرشاسعید¹ الهام خدارحمی²

1) دانشجوی دکترای حقوق بین الملل دانشگاه آزاد اصفهان واحد
2) کارشناس ارشد حقوق بین الملل و وکیل دادگستری

کد IOI مقاله : XYCH-AECHF
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی مدیریت ، اقتصاد و علوم انسانی(icmeh.org)
چکیده :
    رودخانه هیرمند با حوزه آبریزی 350هزار کیلومتر مربع، بزرگترین رود فلات ایران و کشور افغانستان است.این رود با طول نزدیک به 1100 کیلومتر طولانی ترین رود در جنوب آسیا بین سند و دجله و فرات محسوب می شود.رود هیرمنداز ارتفاعات کوههای بابا یغما در شمال غرب کابل در منطقه هزاره جات سرچشمه می گیرد که در مناطق مرکزی افغانستان قرار دارد و از ولایات قندهار ،هلمند و نیمروز می گذرد و به مرز مشترک ایران و افغانستان منتهی می شود و بالاخره به تالاب بین المللی هامون و دریاچه های آن وارد می شود. در سال 1351 معاهده نحوه استفاده از آب رودخانه مرزی هیرمند بین دو کشور ایران و افغانستان امضا و مبادله گردید که در حال حاضر نیز مورد استناد و پذیرش هر دو کشور می باشد.کشورهای ایران و افغانستان در دهه اخیر با معرفی کمیساران آب هیرمند این معاهده را اجرایی کرده اند.در این معاهده نحوه حل و فصل اختلافات دو دولت نیز بیان گردیده است که بر اساس ماده 9 آن در صورت بروز اختلاف در تعبیر یا اجرای مواد این معاهده طرفین اولاً از طریق مذاکرات دیپلماتیک - ثانیاً از طریق صرف مساعی‌جمیله مرجع ثالث برای حل اختلاف سعی خواهند کرد و در حالی که این دو مرتبه به نتیجه نرسد اختلاف مذکور به حکمیت محول می‌شود.

کلمات کلیدی : رودخانه هیرمند حل وفصل اختلافات مذاکرات دیپلماتیک مساعی ‌جمیله حکمیت