دفاع پیش دستانه: تحلیل و بررسی امکان آن از منظر حقوق کیفری بین الملل

دفاع پیش دستانه: تحلیل و بررسی امکان آن از منظر حقوق کیفری بین الملل

محمد جواد آقاباقری1 جعفر کوشا2

1) کارشناس ارشد معارف اسلامی و حقوق جزا و جرم شناسی از دانشگاه امام صادق علیه السلام-
2) عضو هیئت علمی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی-

کد IOI مقاله : XYDB-AFCEG
محل انتشار : کنفرانس بین المللی پژوهش های در علوم رفتاری و اجتماعی(icrbs.com)
چکیده :
    دفاع مشروع به عنوان یک امر مسلّم و پذیرفته شده ی حقوقی در زمره ی علل موجهه ی جرم است. اما شیوه ی بکارگیری این حق به شکل پیش دستانه از مفاهیم نوظهور و مورد توسل بسیاری از متجاوزین در سطح بین المللی می باشد. اقداماتی که از یک سو با ادعای دفاع مشروع همراه بوده و از طرفی دیگر اتهام تجاوز بر آن وارد می شود. مواقعی که خطری قریب الوقوع از جانب بیگانه ای احساس می شود و کشور در معرض خطر، در مقام پیش دستی بر آمده و یا آنکه تهاجم و حالت نزاع واقع شده و کشور مورد اشغال درصدد اخراج متجاوز بر می آید. لذا این سوال اصلی مطرح است که آیا اصولاً امکان پیش دستی در دفاع وجود دارد؟ و موضع قوانین بین المللی در این رابطه به چه صورت است؟ هدف این پژوهش، تبیین و تحلیل ماهیت حقوقی دفاع پیش دستانه و حدود و ثغور آن با روش توصیفی تحلیلی می باشد. مفهومی نو و مهم در عرصه ی بین المللی که در کتب دفاع مشروع از کنار آن گذشته و به صورت تفصیلی بدان نپرداخته اند. نتیجه ی حاصل، تأکید بر حق پیش دستی و نه پیش گیری در دفاع برای کشور در معرض خطر قریب الوقوع عینی می باشد.

کلمات کلیدی : دفاع مشروع پیش دستی پیش گیری خطر قریب الوقوع حقوق بین الملل