بررسي تطبيقي شکل گيري و کارکرد دولت مدرن در اروپا و ايران
بررسي تطبيقي شکل گيري و کارکرد دولت مدرن در اروپا و ايران
علیرضا پناهی1 دکتر سعید اسلامی2
1) دانشجوی دکتری علوم سیاسی گرایش اندیشه سیاسی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس، ایران-
2) استادیار گروه علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس، ایران -
کد IOI مقاله
:
XYDB-AFECH
محل انتشار :
کنفرانس بین المللی پژوهش های در علوم رفتاری و اجتماعی(icrbs.com)
چکیده :
دولت مدرن يا دولت ـ ملت، از نظر بسياري از جامعه شناسان معاصر پديده¬ي کاملاً جديدي است که مقدمات نظري آن در نيمه دوم قرون وسطا و در حوزه فرهنگي مذهب کاتوليک فراهم آمد و زمينه¬هاي عيني آن در دو قرن پاياني قرون وسطا در پرتو استراتژي¬هاي متضاد بازيگران سياسي شکل گرفت و اولين جلوه¬ي آن در قالب دولت¬هاي مطلقه از قرن شانزدهم به تدريج نمايان شد و از قرن نوزدهم به بعد در همه¬ي نقاط جهان جاي اشکال ديگر نظام سياسي را گرفت. لذا از آنجايي که دولت مدرن پديده¬اي برخاسته از تمدن غرب است، مطالعه فرايند توسعه سياسي، شکل¬گيري و کارکرد دولت مدرن در ايران يا هر جامعه¬ي غيراروپايي ديگر، بدون توجه به مراحل و مسائلي که اين پديده در غرب با آن روبرو بوده، قابل درک و فهم عميق نخواهد بود. بنابراين مقايسه تطبيقي اين پديده در اروپا و ايران براي شناخت بيشتر اين مسئله ضروري به نظر مي¬رسد.
هدف اصلي اين پژوهش مطالعه¬ي تطبيقي نحوه تکوين و کارکرد دولت مدرن در اروپا با ايران بوده و روش تحقيق در اين پژوهش نيز توصيفي ـ تحليلي مي¬باشد.
بر اساس نتايج اين تحقيق، در ايران با ناکامي مشروطه راه براي ظهور اقتدارگرايانه دولت مدرن و پيدايش ساخت دولت مدرن مطلقه فراهم شد. اگرچه شکل ساختاري و ارکان دولت مدرن در ايران و اروپا تقريباً يکسان بود، اما شرايط متفاوت فرهنگي ـ مذهبي و همچنين ويژگي¬هاي متفاوت اجتماعي و منحصر به فرد هر جامعه به همراه ناتواني در انجام کارويژه¬هاي دولت مدرن، متمايزکننده دولت مدرن در ايران از نوع اروپايي¬اش مي¬باشد. لذا شکل¬گيري دولت مدرن در اروپا منجر به توسعه سياسي شد، در حالي که در ايران اين مسئله توسعه سياسي را به تأخير انداخت.
کلمات کلیدی : "دولت مطلقه" "دولت مدرن" "ناسيوناليسم" "فئوداليسم"