ايران و عثماني، بررسي تطبيقي گفتمان نوسازي و مشروطه خواهي

ايران و عثماني، بررسي تطبيقي گفتمان نوسازي و مشروطه خواهي

سید عباس هاشمی1 حمید مهرآذر2

1) استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه بین المللی امام خمینی
2) کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه بین المللی امام خمینی

کد IOI مقاله : XYDB-AFEKE
محل انتشار : کنفرانس بین المللی پژوهش های در علوم رفتاری و اجتماعی(icrbs.com)
چکیده :
    تاريخ روابط ايران و عثماني به دو دوره قديم و جديد تقسيم مي شود . عناصر مفهومي مسلط در دوره ي قديم در مفاهيمي چون نظريه «پادشاهي مستبد، توأماني دين و دولت وگسترش قلمرو» خلاصه مي شد كه با جلوگيري از پذيرش ساختارهاي سياسي- ايدئولوژيك همديگر مانع از تثبيت صلح پايدار و ايجاد همگرايي ميان اين دوكشور همسايه ي مسلمان مي شد . اما در دوران جديدِ روابط ايران و عثماني و با شروع فرآيند نوسازي و اصلاح در اركان دو كشور، گفتماني مشترك پيرامون پرسش هاي نوظهور در ميان نخبگان فكري و ديني و در بيرون از ميدان جاذبه ي فلسفه سياسي قديم ظهور يافت كه موجبات ايجاد پيوندهاي فكري و فرهنگي تازه وكاهش فزاينده ي تنش در روابط دو كشور را فراهم كرد. اين مقاله شرحي از امكانات و ابزارهايي است كه موجبات چنين پيوندهايي را كه به خصوص در دوران مشروطه خواهي دو كشور به اوج خود مي رسد، ميسر ساختند. از سويي اين مقاله مي خواهد به اين پرسش پاسخ دهد كه چرا در مقايسه ميان عوامل فكري- فرهنگي و روابط و مجاري رسمي قدرت، ابزارها و امكانات فكري و فرهنگي بيش از نظام سياسي در ايجاد همگرايي و بازسازي گفتماني مشترك در تاريخ جديد روابط ايران و عثماني نقش ايفا كرده است.

کلمات کلیدی : ايران عثماني تجدد مشروطه روشنفكران اصلاحات