خرافه گرایی به مثابه معضل اجتماعی و فرهنگی
خرافه گرایی به مثابه معضل اجتماعی و فرهنگی
سیدرضاهاشمی زاده1 حسن گل بخشی2 فریده منشدی پور3
1) دانشجوی دکتری علوم ارتباطات دانشگاه علوم و تحقیقات دانشگاه ،آزاد اسلامی واحد تهران ،ایران
2) کارشناس ارشد علوم ارتباطات ، دانشکده صداو سیمای جمهوری اسلامی،تهران ،ایران
3) کارشناس ارشد فقه و حقوق اسلامی ،دانشگاه آزاد اسلامی ،جیرفت ،ایران
کد IOI مقاله
:
XYDC-AFHHB
محل انتشار :
کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی(icrsie.com)
چکیده :
خرافات در یک جامعه در نتیجه بروز نگرش¬ها و رفتارهای غیرعقلایی شکل می¬گیرد. این مفهوم، ساخته تصورات دور از منطقی است که ریشه¬های آن به اندازه تاریخ بشر قدمت دارد. رشد فناوری¬ها و گسترش دانش هم نتوانسته این مفهوم را از ساحت فردی و اجتماعی زندگی انسان¬ها پاک کند. مردم همیشه در باورهای خود افرادی را ساخته و پرداخته¬اند که خارج از چرخه طبیعی حیات، امور خارق¬العاده¬ای انجام می-دهند و با تکیه بر امور ماورایی به نظم و انسجام جامعه می¬پردازند. شاید بتوان گفت که افسانه¬ها برساخته¬های تاریخی و اجتماعی همین باورها هستند. این مقاله با رویکردی علمی و مبتنی بر نظریات جامعه شناسی فرهنگی سعی کرده است تا خرافه گرایی را از منظر نظریات و دیدگاه¬های علمی بررسی کند.
با استفاده از روش علمی مطلعه اسنادی و واکاوی منابع کتابخانه¬ای، ریشه¬ها، بستره و خاستگاه¬های اجتماعی و فرهنگی این مفهوم بررسی شده و با استفاده از دو نظریه علمی «یادگیری اجتماعی» بندورا و «هم¬شکلی اجتماعی» مورد واکاوی قرار گرفته است.
مطالعه انجام شده نشان می¬دهد که خرافه گرایی در جامعه امروز یک معضل فرهنگی است که آثار و پیامدهای زیادی را به همراه دارد. کمتر شدن توانایی¬های افراد در مواجهه با مشکلات و نگاه دور از تعقل و خردورزی آنها مهمترین پیامد منفی خرافه گرایی است. جامعه جدید که ساختار و تعاملات جدیدی دارد، بر پایه عقل¬گرایی بنا شده و شاخص¬های فرهنگی آن نیز بر همین اساس شکل گرفته است. خرافه گرایی شالوده این بنای فرهنگی را متأثر از خود می¬کند و آن را تغییر می¬دهد.
کلمات کلیدی : خرافات فرهنگ عقلانیت همانند سازی اجتماعی