شناسایی آنومالی‌های طلا – مس – آهن – تنگستن در دره سه‌هزار تنکابن با استفاده از بررسی ضرایب همبستگی بین عناصر، آنالیز فاکتوری و تجزیه‌وتحلیل زمین‌آماری

فیروز علی نیا¹ میثم یزدانی² آناهیتا زاهدی³

1) استادیار گروه معدن, دانشگاه صنعتی امیرکبیر(پلی تکنیک تهران)-
2) دانشجوی کارشناسی ارشد معدن گرایش اکتشاف, دانشگاه صنعتی امیرکبیر(پلی تکنیک تهران)-
3) دانشجوی کارشناسی ارشد معدن گرایش اکتشاف, دانشگاه صنعتی امیرکبیر(پلی تکنیک تهران)-

کد IOI مقاله : XYDC-AFKDH
محل انتشار : کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی(icrsie.com)
چکیده :
    منطقه سه هزار در جنوب شهرستان تنکابن در استان مازندران واقع شده است که در نزدیکی کمربند طارم – هشتجین قرار دارد که در منطقه یک توده گرانیتوئیدی می‌باشد به همین دلیل می‌تواند از نظر پتانسیل کانی‌زایی دارای اهمیت باشد. برای مشخص کردن مناطق آنومال عناصر Au, Cu, W, Fe از 50 نمونه آبراهه‌ای که از منطقه جمع‌آوری و به روش ICP-MS تجزیه شدند استفاده کردیم. که ابتدا داده‌هاي سنسورد را جایگزین کرده و مقادیر خارج از ردیف داده‌ها را با استفاده از نمودار باکس پلات و نمودار Q-Q-Plot شناسایی کرده و با استفاده از روش دورفل داده‌های خارج از ردیف را کاهش دادیم و در نهایت داده‌ها را نرمال کردیم که برای بررسی نرمال بودن از آزمون ناپارامتری کولوموگرف – اسمیرونف استفاده گردید و بعد از آن آنالیز چند متغیره بر روی داده‌های نرمال در محیط نرم‌افزار SPSS انجام شد، که ضرایب همبستگی پیرسون (Pearson) را بررسی کرده و سپس از آنالیز فاکتوری (عاملی) استفاده کردیم و تعداد 3 فاکتور شناسایی شد و در نهایت نقشه فاکتورها را در محیط نرم‌افزار Arc GIS رسم کردیم. همچنین از تجزیه تحلیل زمین‌آماری استفاده گردید و مطالعات واریوگرافی نشان داد مدل کروی بهترین مدل برازش داده شده می‌باشد که دامنه وابستگي مكاني براي سه عنصر Au, Cu, Fe تقریباً 350 متر و برای W تقریباً 1150 متر می‌باشد. که در نهایت نقشه‌های آنومالی عناصر با استفاده از روش زمین‌آماری کریجینگ معمولی با مدل نمایی در محیط نرم‌افزار GS+ تهیه شدند. که ارزيابي نتايج با محاسبه مجذور ميانگين مربعات خطا (RMSE) و ميانگين خطا (MAE) نشان‌دهنده دقت قابل قبول تخمين‌گر كريجينگ می‌باشد. سپس در نتیجه‌گیری نتایج این روش‌ها را بررسی کردیم که نتایج آن تقریباً بر هم منطبق بوده و در نهایت منطقه‌ی آنومال برای عناصر Au, Cu, W, Fe را در منطقه معرفی کردیم.

کلمات کلیدی : آنالیز چند متغیره ضرایب همبستگی پیرسون آنالیز فاکتوری واریوگرافی کریجینگ