رژیم حقوقی بهره‌برداری از میدان‌ها مشترک نفت و گاز دریایی ایران

رژیم حقوقی بهره‌برداری از میدان‌ها مشترک نفت و گاز دریایی ایران

دکتر علیرضا جهانگیری1 دکتر علی پورقصاب امیری2 حسین نعمتی3 مهری پورعباس4 سعید اصغر زاده5

1) دکترای حقوق بین الملل، دانشکده حقوق دانشگاه منچستر انگلستان
2) فوق دکترای حقوق بشر ، دانشکده حقوق کوبه ژاپن
3) کارشناس ارشد حقوق تجارت بین‌الملل واحد دامغان
4) کارشناس ارشد حقوق تجارت بین‌الملل واحد دامغان
5) کارشناس ارشد حقوق تجارت بین‌الملل واحد دامغان

کد IOI مقاله : XYDC-AGACG
محل انتشار : کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی(icrsie.com)
چکیده :
    چکیده از زمان حفر اولین چاه نفت در سال 1859 در ایالت پنسیلوانیای آمریکا روند استفاده از این ماده در تاریخ بشر دگرگون گردیده است. در دوران باستان و در برخی تمدن‌های کهن، نفت به‌عنوان منبع روشنایی و یا سلاح استفاده می‌شده است. اما استفاده صنعتی از آن در قرن نوزدهم شروع گردید.اهمیت منابع نفت و گاز به حدی است که می‌توان این منابع را موتور محرکه اقتصاد جهان ،سیاست بین‌الملل و صنعت جهانی دانست.از زمان آغاز تولید تجاری نفت و گاز به‌تدریج شاهد شکل‌گیری قواعد حقوقی مرتبط با آن در جهان بوده‌ایم. مادام که ذخایر نفت و گاز در محدوده مرزهای ملی دولت‌ها قرار داشته باشد، دولت‌ها به‌عنوان رکن رکین تنظیم و اجرای قواعد حقوقی ،دارای حاکمیت بلامنازع بوده و مبادرت به ایجاد سازوکارهای حقوقی درزمینهء اکتشاف، بهره‌برداری و توسعه میدان‌ها نفت و گازی خود می‌نماید. ولی اگر این میدان‌ها در محدوده مرزهای دو دولت قرار بگیرد باعث به وجود آمدن مناقشات سیاسی و حقوقی دیگری می‌شود. زیرا هر یک از دولت‌ها خواستار استفاده بیشتر از منابع این میدان‌ها مشترک می‌باشند تا گوی سبقت را در به دست آوردن تولید بیشتر از دولت متقابل بربایند. در حقوق بین‌الملل اصل حقوق حاکمه دولت‌ها بر منابع طبیعی واقع در فلات قاره را به رسمیت شناخته است اما در خصوص منابع طبیعی مشترک بین دو یا چند دولت، خلأ حقوقی قابل‌توجهی وجود دارد. کشور ایران با داشتن ۲۸ میدان مشترک نفت و گازی بزرگ و تعداد بی‌شماری میدان‌ها نفت و گازی کوچک، سهم بزرگی در به وجود آمدن عرف یا قواعد بین‌المللی دارد. اما متأسفانه نه‌تنها به این مهم دست نیافته بلکه به علت مشکلات داخلی ، جنگ 8ساله ، انقلاب اسلامی یا تحریم‌ها ناجوانمردانه نتوانسته حتی به مقدار مساوی با دولت‌های دیگر از این میدان‌ها برداشت نماید

کلمات کلیدی : میدان‌ها مشترک نفت و گاز کشور ایران حقوق بین‌الملل عمومی