معرفی مقبره میرحیدر روستای اسفندقه در شهرستان جیرفت و شناسایی تزئینات رنگی داخلی با استفاده از روش دستگاهی SEM

معرفی مقبره میرحیدر روستای اسفندقه در شهرستان جیرفت و شناسایی تزئینات رنگی داخلی با استفاده از روش دستگاهی SEM

ساره امینی1

1) کارشناس ارشد تاریخ هنر ایران باستان، مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان-

کد IOI مقاله : XYDC-AGZAB
محل انتشار : کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی(icrsie.com)
چکیده :
    در مناطق مختلف ایران با مقابر متعددی از امام‌زاده‌ها، عرفا، شیوخ،... روبرو هستیم. یکی از این مقابر، مقبره امیر حیدر مهنی یکی از عرفای دوره صفوی که همراه خاندانش در منطقه اسفندقه جیرفت، دهستانی که در 27 کیلومتری جیرفت در استان کرمان پس از نبرد بین عثمانیان و صفویان از مهمنه خاوران در ترکمنستان مهاجرت کردند و در این بخش از ایران ساکن شدند.مقبره امیر حیدر یکی از بناهای تاریخی دوره صفوی است که به ثبت میراث فرهنگی درآمدهاست ولی هنوز به خوبی شناخته نشده است. این بنا، بر روی نقشه‌ای هشت‌ضلعی و دارای گنبدی و چهار ورودی به سمت چهار جهت اصلی و شامل ایوان‌هایی در داخل و خارج بنا است. که ایوان‌های داخلی و گنبد با تزئینات هندسی شمس و ستاره رنگی تزئین شده است. تزئینات رنگی بنا شامل رنگ‌ قرمز در ایوان‌های داخلی و رنگ قرمز و سبز در گنبد است و درهای ورودی با تزئینات مشبک بوده است که متأسفانه به مرور زمان از بین رفته‌اند. در این پژوهش به شناسایی رنگ‌های سبز و قرمز که در تزئینات رنگی بنا دیده می‌شود را در بوته آزمایش قرار داده‌ایم تا اصالت بنا و رنگ که آن را به دوره صفوی نسبت می‌دهند را ثابت کنیم و روش کار به صورت میدانی، آزمایشگاهی و کتابخانه‌ای بوده است. برای به دست آوردن نتیجه‌ای دقیق از رنگ‌های تزئینی باقی‌مانده در گنبد که شامل رنگ‌های قرمز و سبز بودند، لایه نازکی به عنوان نمونه برداشته شد که رنگ‌ها بر روی هم و بر روی یک بست بودند! برای آنالیز دستگاهی SEM، هر رنگ با تیغ بیستوری جداشده و مجزا آنالیز گردید و در نتیجه منجر به شناسایی رنگ سیلو، اخرا و بست سفیدآب شیخ که در دوره‌های صفوی مرسوم بوده گردید.

کلمات کلیدی : قرمز اخرا سبز سیلو بست سفیدآب شیخ مقبره امیر حیدر دهستان اسفندقه