تحلیلی بر نابرابری های اقتصادی و اجتماعی مبتنی بر مدل های vikor و saw در استان تهران

امیر کوهشتانی¹ حامد جعفر زنجانی²

1) دانشجوی کارشناسی ارشد صنایع
2) عضو هییت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نراق گروه صنایع

کد IOI مقاله : XYDH-AGHFZ
محل انتشار : همایش بین المللی انسجام مدیریت و اقتصاد(meuconf.ir)
چکیده :
    چكيده بي ترديد فرايند توزيع منابع اجتماعي- اقتصادي جوامع، برآمده از رويكرد برنامه ريزان نسبت به مقوله برنامه ريزيست. در اين ميان، تبين و شناخت الگوهاي كنوني توزيع منابع، نخستين گام در شناخت الگوهاي مسلط توزيع محسوب مي شود. البته اگر اين شناخت مبتني بر واقعيتهاي خاص هر جامعه، روش شناسي علمي و نيز بر اساس مدلهاي كـاربردي باشـد،مي تواند به بازتوزيع عادلانه منابع منتهي گردد. تحقيق حاضر نيز بر اساس اين انگاره، تدوين شده است. توزيع نابرابر منابع و در نتيجه نابرابريهاي اجتماعي نه تنها از مهم ترين چالش هاي جوامع در حال توسعه از جمله ايران بـوده بلكـه منشـاءبسياري از مشكلات اقتصادي، از جمله تشديد روزافزون مهاجرت هـاي روسـتا شـهري، گسـترش فقـر و ناهنجـاري هـا ي اجتماعي نيز است. توزيع عادلانه برخي از اين منابع از جمله تسهيلات بهداشتي درماني نه تنها ضروري، بلكه براي سلامتي جوامع بسيار حياتي است، همچنانكه شعار و محوريت گزارش توسعه انساني سازمان ملل متحد (HDR, 2011) نيـز چنـين است: سلامتي، مهم ترين ثروت ملل است. مقاله حاضر ضمن بررسي اين موضوع با استفاده از مدل هـاي VIKOR و SAW، به رتبه بندي و تحليل الگوهاي توزيع خدمات بهداشتي درماني در سطح شهرستان هاي استان تهران مـي پـردازد . بر اين اساس اين تحقيق، نحوه پراكنش جمعيت و توزيع خدمات بهداشتي و درماني (بر اساس نتايج مدل آنتروپـي ) مـوردارزيابي قرار گرفته و همچنين در محاسبه همبستگي بين اين دو متغير (ميزان جمعيت و دسترسي بـه خـدمات بهداشـتي ودرماني) در شهرستان هاي استان تهران از مدل اسپيرمن استفاده شده است. نتايج بدست آمده از ضـريب آنتروپـي پراكنش جمعيت (0.73583) بيانگر اين است كه پراكنش جمعيت در شهرستان هاي استان متناسب است امـا نتـايج بدست آمده از دو مدلVIKOR و SAW مشخص مي كند كه توزيع خدمات درماني و بهداشتي در شهرستان هاي اين استان چنـدان عادلانه نيست. همچنين ميزان همبستگي بين پراكنش جمعيت و رتبه شهرستانها در مـدل VIKOR و SAW مـورد ارزيـابي قرار گرفته است. نتايج ناشي از بررسي ضريب همبستگي اسپيرمن، حكايت از آن دارد كه امكانات و خـدمات بهداشـتي-درماني نيز بر اساس عامل پراكنش جمعيت، به صورت متعادل توزيع نشده است. واژه هاي كليدي: نابرابري هاي اقتصادي- اجتماعي، استان تهران، خدمات بهداشتي – درماني، مدل هاي آنتروپي ، و اسپيرمن SAW ،VIKOR.

کلمات کلیدی : نابرابری اجتماعی اقتصادی مدل های ویکور و ساو