کاربست تکالیف خلاق در ارتقای کیفیت یادگیری دانش‌آموزان: مطالعه‌ای به روش اقدام پژوهی

کاربست تکالیف خلاق در ارتقای کیفیت یادگیری دانش‌آموزان: مطالعه‌ای به روش اقدام پژوهی

شهناز علیزاده1 دكتر كيوان صالحي2

1) کارشناس ارشد تحقیقات آموزشی دانشگاه تهران
2) استاديار دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران keyvansalehi@ ut.ac.ir

کد IOI مقاله : XYDZ-AFBBA
محل انتشار : کنفرانس بین المللی مدیریت و علوم اجتماعی(icmsconf.com)
چکیده :
    زمینه‌: تکلیف یا مشق به عنوان مجموعه‌ فعاليت‌هاي خارج از آموزشگاه، از مهمترین تدابیر برای تعمیق بخشیدن به یادگیری فراگیران به‌شمار می‌رود. نوع و کیفیت تكاليف تخصیص‌یافته به فراگیران، نسبت به وضعيت سني، محيط زندگي، شرايط خانوادگي و زمان اجرا متفاوت است. هدف پژوهش حاضر، تبیین چالش‌هاي ارائه تكليف، و بررسي اثربخشي نمونه‌اي از تكاليف خلاق در يادگيري دانش‌آموز است. روش: پژوهش حاضر به روش كيفي از نوع اقدام پژوهي است. پژوهشگر از ظرفيت تكليف خلاق و مواجهه هوشمندانه آن با چالش‌هاي تكليف به منظور اثربخشي بر تعميق يادگيري استفاده نموده است. در اين پژوهش كه با مشارکت دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول اجرا گرديد، از تكاليف خلاق به مدت چهار سال متوالی استفاده گردید. براي شروع، تعداد 70 دانش‌آموز به روش نمونه‌گيري هدفمند، انتخاب شدند و تكليف ارائه گرديد. همچنین به منظور گرداوری اطلاعات مکمل، از 16 نفر از والدين نيز مصاحبه به‌عمل آمد. به‌منظور قضاوت در مورد میزان تاثیر اين شیوه از ارائه تکالیف بر میزان خلاقیت دانش‌آموزان و همچنین اعتباربخشی یافته‌ها، تكاليف تدوین شده توسط 70 نفر دانش‌آموز، با الگوي خلاقيت فرانك ويليامز مقايسه شد. یافته‌ها: یافته‌ها، حاکی از نارضایتی اکثریت والدین از کیفیت تکالیف تخصیص یافته‌ به دانش‌آموزان داشته و این نارضایتی به ویژه در تكاليف مختص زمان‌هاي خاصي چون تعطيلات نوروز بیشتر دیده شد. در تحليل يافته‌ها مشخص شد كه تمام دانش‌آموزان با شيوه تكليف خلاقانه ارائه شده، موافق بوده و آنرا به شكل‌هاي دلخواه خود در قالب نقاشي، جدول، كاريكاتور، عكس، خاطره و مواردي از اين دست ارائه نمودند. نمونه كارها در پيوست آمده است. نتايج: به دنبال اجراي متوالي اين روش، طي چهار سال، شواهد حاكي از آن است كه شكل ارائه تكاليف با توجه به آنكه متاثر از مولفه‌هايي چون زمان ارائه، نياز دانش‌آموز، موضوع درس مي‌باشد، مي‌تواند بر يادگيري موثر باشد و اثربخشي تكاليف خلاق در يادگيري نيز به تاييد رسيده است.

کلمات کلیدی : كليد واژگان تکلیف تکالیف خلاق يادگيري روش خلاق دانش‌آموز