مؤلفه‌های تقویت‌کننده غنای حسی درطراحی محیط‌های آموزشی نابینایان

مؤلفه‌های تقویت‌کننده غنای حسی درطراحی محیط‌های آموزشی نابینایان

محمدتقی نظرپور1 فاطمه رمضانیان2

1) عضو هیئت‌علمی دانشگاه شهیدبهشتی تهران, ایران -
2) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری موسسه آموزش عالی صنعتی مازندران بابل، ایران -

کد IOI مقاله : XYEA-AKFAK
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(4icsau.ir)
چکیده :
    امروزه تاثیر حوزۀ وسیع روان‌شناسی محیط در ارتقاء کیفیت معماری را نمی‌توان نادیده انگاشت. روان‌شناسی محیط، رابطه انسان با محیط کالبدي و تاثیرات این دو بر یکدیگر را مورد بررسی قرار می‌دهد. از طرفی انسان از طریق حواسش با محیط ارتباط برقرار می‌کند، اطلاعات و پیام‌ها را دریافت و منتقل می‌کند. نخستین گام انسان در برقراری ارتباط با محیط پیرامونش احساس آن محیط است. داده‌های محیطی (محرک‌های برون‌داد) توسط اعضاء حسی انسان و رشته‌های عصبی دریافت شده و به مغز منتقل می‌شود. تحلیل و تفسیر اطلاعات دریافت‌شده از محیط در مغز گام بعدی است که منجر به ادراک و سپس، شناخت محیط می‌شود. غنای حسی، تجربه فزاینده حواس در فضای قرارگیری انسان است که باعث مأنوس شدن بیشتر فرد با محیط و کیفیت هرچه بیشتر فضای کالبدی می‌شود. این مقوله برای نابینایان و کم‌بینایان که در حال حاضر حدود 750 هزار نفر از جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند، دارای اهمیت ویژه‌ای است. ایجاد غنای حسی در فضای آموزشی به دو طریق خاص می‌تواند به نابینایان یاری رساند. رعایت کیفیت‌های حسی و تداوم در این امر می‌تواند باعث افزایش مهارت‌های غیربصری در افراد شود و از سوی دیگر به عنوان نشانه و جهت‌یابی در فضا به حفظ استقلال آن‌ها و ... کمک کند. چراکه موضوع اساسی در جهت جبران ضعف دیداری نابینایان، ایجاد انگیزه‌ای برای تحرّک آنان می‌باشد. پویایی که در فضای چند حسی تجربه می‌شود، می‌تواند منجر به این امر مهم شود. این پرسش مطرح است که راهکارهای فزاینده غنای حسی در محیط آموزشی چیست؟ پاسخ به این پرسش و در راستاي آن تلاش براي ايجاد فضايي متكي بر حواس غير بصري و استفاده بهتر از آن در خلق يك فضاي کالبدی معماري ماندگار در خاطره افراد نابينا هدف اصلی پژوهش است که بر اساس روش تحلیلی ـ توصیفی استوار می‌باشد.

کلمات کلیدی : غنای حسی نابینایان روانشناسی محیطی حواس فضای کالبدی ‌آموزشی