بررسی الگوی رشد کالبدی- فضایی شهرهای کوچک با استفاده از مدل کمی هلدرن، مطالعه موردی شهر نمین

بررسی الگوی رشد کالبدی- فضایی شهرهای کوچک با استفاده از مدل کمی هلدرن، مطالعه موردی شهر نمین

فاطمه فکری1

1) کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری ، دانشگاه تبریز

کد IOI مقاله : XYEA-AKGKB
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(4icsau.ir)
چکیده :
    شهر چون یک موجود زنده است که طی حیات خود بر اثر عوامل مختلف تغییر شکل و گسترش می¬یابد. ساختار فضایی و الگوی رشد شهر از آنجا که با یکی از محدودترین منابع در دسترس انسان یعنی زمین سروکار دارد، از موضوعات مهم در برنامه¬ریزی شهری و یکی از معیارهای اساسی در توسعه پایدار شهری است. از میان الگوهای ارائه شده جهت بررسی فرایند رشد کالبدی- فضایی شهرها دو نوع تقسیم بندی از توسعه شهر بیشتر مورد توجه است که عبارتند از؛ رشد پراکنده و رشد فشرده. شهرهای کوچک به عنوان آخرین حلقه ارتباطی میان روستاها با شهرهای میانی و بزرگ، نقش مهمی را در انتقال توسعه به نواحی روستایی ایفا می کنند و بر این اساس یافتن الگویی مناسب در جهت رشد و توسعه کالبدی شهرهای کوچک اهمیت ویژه¬ای می¬یابد. محدوده¬ی مورد مطالعه در این پژوهش شهر نمین و روش مورد استفاده از نظر ماهیت از نوع توصیفی- تحلیلی و به لحاظ هدف کاربردی است که با هدف شناخت و اندازه¬گیری میزان پراکنده¬رویی شهر نمین در دوره¬های مختلف تهیه شده است، بدین منظور از مدل هلدرن استفاده شد. نتایج تحقیق نشان می¬دهد که در شهر نمین 56درصد رشد کالبدی شهر ناشی از افزایش جمعیت و 44درصد آن ناشی از رشد افقی(اسپرال) است. برای جلوگیری از شکل¬گیری الگوی رشد پراکنده - خطی، توسعه¬ی فیزیکی در زمین¬های بایر داخل شهر و پس از آن در جهات شرق و غرب شهر پیشنهاد شده است. بدین جهت الگوی فشرده - قطاعی جهت گسترش فیزیکی شهر، می¬تواند الگوی مطلوب آتی شهر به شمار آید.

کلمات کلیدی : رشد کالبدی گسترش افقی شهر کوچک مدل هلدرن شهر نمین