تأملی بر بنای دژ رشکان ری

تأملی بر بنای دژ رشکان ری

فاطمه قریب1 جواد شکاری نیری2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد حفاظت و مرمت میراث شهری، دانشگاه
2) استادیار گروه مرمت و احیای بناهای تاریخی، دانشگاه بین المللی امام

کد IOI مقاله : XYEA-AKHAF
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(4icsau.ir)
چکیده :
    در دامنه جنوبی رشته کوه توچال جلگه ای پهناور افتاده که از دیرباز مسکون بوده است. آبادی بزرگ و قدیمی، پهنه ری باستان می باشد که از چند قرن گذشته عظمت خود را به تدریج از دست داده است. از جمله بناهای باقی مانده از ری باستان دژ رشکان نام دارد که از استحکامات دفاعی عهد اشکانیان محسوب می شده است. در این مقاله ابتدا به معرفی اجمالی این بنا پرداخته می شود و در ادامه به بررسی عوامل مخرب بر روی این اثر ارزشمند خواهیم پرداخت. دژ رشکان و محله آن در نقشه کرپرتر به همراه محلات باطان، بلیسان و عابس آورده شده است. این محوطه مساحتی را به وسعت تقریبی 3هکتار دربرمی گیرد و به ارتفاع تقریبی 55 متر بالاتر از سطح زمین های اطراف است. سالم ترین بخش این تپه مربوط به ساختمان نگهبانی است که در غرب سایت قراردارد. مزغل هایی جهت تیراندازی در بدنه بنا قابل شناسایی است و تنها یک مورد از هفت مزغل سالم باقی مانده است، که دارای پلان مثلث شکل می باشد و این امکان را برای تیرانداز فراهم می آورده که در یک لحظه به سه جانب دید داشته باشد و تیراندازی کند. آسیب هایی که در حال حاضر این اثر را در معرض نابودی قرارداده است وجود کارخانه سیمان از جانب شمال و کارخانه گلیسیرین سازی از سوی جنوب و عوامل مخرب اثرگذار بر روی مصالح آن، علاوه بر کارخانه ها، ساخت و سازهای نامناسب در حریم محوطه، عدم ایجاد طرح حفاظت برای اثر، سوختگی های ایجاد شده بر روی بدنه بنا و آلودگی های ناشی از اقامت معتادان در این محوطه که ناشی از ضعف فرهنگی در این ناحیه از شهرری کنونی می باشد و نه تنها عامل مخلی برای این محوطه محسوب می گردد بلکه سایر آثار باقی مانده از ری را مورد تهدید قرارداده است.

کلمات کلیدی : آسیب شناسی دژ رشکان محوطه ری