بازشناسی ویژگی های معماری بناهای آرامگاهی استان همدان

بازشناسی ویژگی های معماری بناهای آرامگاهی استان همدان

جواد قیاسوند1 حسین سلطانزاده2

1) دانشجوی دکتری معماری دانشگاه آزاداسلامی واحد تهران جنوب
2) عضو هیات علمی دانشگاه آزاداسلامی واحد تهران مرکز

کد IOI مقاله : XYEA-BAFCH
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(4icsau.ir)
چکیده :
    با توجه به اهمیت موضوع بناهای آرامگاهی(مذهبی و غیر مذهبی) و همچنین شناخت دقیق مراحل تکوین و شکل گیری آن ها، مطالعه و بررسی بناهای آرامگاهی استان همدان که تاریخ ساخت آنها در محدوده ی زمانی قرون پنجم و ششم هجری(سلجوقی) تا دوره ی قاجار قرار می گیرند، می تواند اطلاعات ارزشمندی را جهت شناخت و چگونگی تحول آن ها ارایه دهد. از سوی دیگر با توجه به اینکه بررسی ها و پژوهش های مختصر و نا کافی که در پیرامون این گونه آثار معماری انجام گرفته، اغلب جنبه ی توصیفی داشته و کمتر به نکات تحلیلی و سیر تحول تاریخی – مذهبی و معماری آن ها پرداخته شده است، نگارنده را به بررسی وتحقیق پیرامون اهداف مذکور رهنمون ساخت. مطالعه و بررسی آرامگاه ها به خوبی می تواند نتایج ارزشمندی را در زمینه ی چگونگی ایجاد این دسته از ساختمان ها اعم از موقعیت مکانی در بافت شهری، وضعیت طراحی بنا، فضاسازی، تزیینات وابسته به معماری، مشخصات بانیان و واقفین هر آرامگاه و تغییر و تحولات انجام شده در آرامگاه سازی در مقایسه با دوره های قبل و همچنین شناسایی هویت وکیستی فرد یا افراد مدفون در این آرامگاه ها(مزارشناسی) در اختیار گذارده و در این راستا در پی پاسخ به پرسش ها یی است که به آن ها پرداخته خواهد شد. پرسش اول این که: شرایط تاریخی و مذهبی ایجاد و شکل گیری بناهای آرامگاهی در منطقه ی همدان چه بوده است؟ پرسش دوم این که موقعیت مکانی بناها در بافت شهری همدان به چه صورت شکل گرفته است؟ پرسش سوم این است که، با بررسی وجوه اشتراک و افتراق در این آرامگاه ها چه تاثیری از گذشته پذیرفته و در زمان خود و پس از آن چه تاثیراتی برجای گذاشته است؟ پرسش چهارم این که مشخصات اصلی معماری و تزیینات وابسته به معماری بناهای آرامگاهی همدان کدامند؟ بررسی ها نشان می دهد این بنا ها توسط صاحبان مکنت و منصب سیاسی و اداری و به خاطر علایق و گرایش های مذهبی و یا علاقه به شخص صاحب آرامگاه ساخته شده است. به این نکته باید توجه جدی شود که همدان از مراکز مهم و جایگاه عارفان بزرگ دینی بوده که از آن جمله می توان به عین القضاه، باباطاهر، پیرخضر و... اشاره نمود که تاثیر چشمگیری در ایجاد این بناها داشته اند.

کلمات کلیدی : همدان بناهای آرامگاهی معماری اسلامی ویژگی های معماری